Үндсэн хэсэг рүү шилжих

жолоо

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠢᠯᠤᠭᠤ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Морь малыг залах битүү оосор
  2. 2.
    Машин, нисэх онгоц зэрэг техникийг чиглүүлэх, залах хэрэгсэл
  3. 3.
    шилжсэн утгаТөрийг удирдан чиглүүлэх хүч
  4. 4.
    шилжсэн утгаЧиг, зам, хэтийн зорилго

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгrein; rudder; steering wheel

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнжолоо
Харьяалахын тийнжолооны
Заахын тийнжолоог
Өгөх орших тийнжолоод
Гарахын тийнжолооноос
Үйлдэхийн тийнжолоогоор
Хамтрахын тийнжолоотой
Чиглэхийн тийнжолоо руу
Олон тоожолоонууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • жолоо барих — а.морь, малын жолоог атгаж залан явах; б.жолоо мушгих

  • жолоо сойх — а.жолоо богиносгох; б.хантайрах

  • жолоо сул тавих — жолоо суллах, дураар давхиулах

  • жолоо сунгах — жолоо тавин сул тэшүүлэх

  • жолоо таталгүй — аяарлалгүй

  • жолоо хумхилгүй — зогсолтгүй

  • жолоо эргүүлэх — жолоо мушгих

  • жолоогоо атгуулах — жолоо шилжүүлэх

  • жолоогоо сулруулах — жолоогоо султгах

  • жолоогоо чангалах — жолоогоо чангатгах

  • суран жолоо — суран цулбуур

  • жолоо залах — чилүүлэн удирдах

  • жолоо мушгих — автомашиныг залуурдан явуулах

  • жолооны сургууль хийх — машин барих дадлага хийх

  • алтан жолоо — төрийн жолоо

  • төрийн жолоо — төрийн удирдлага

  • амьдралын жолоо — амьдралын зам

  • жолоо алдах — а.жолоогүй болох; б.бие сэтгэлээ захирч чадахгүй болох

  • сэтгэлийн жолоо — сэтгэлийн тэнхээ

Хэлц үг

  • торгон жолоо өргүүлэх — түрүүлэх

  • жолоо алдах — бие сэтгэлээ захирч чадахгүй хэв журмаа алдах

    Балданцэрэн эмэгтэйн нүүрийг эгцлэн ширтэхгүй байхыг хичээснээ өөрийн эрхгүй жолоо алдан эмэгтэйг харсан (Д.Намдаг, Цаг төрийн үймээн).

  • жолоо атгах — зоригоо хөвчилж, зорьсондоо чиглэх

    Хувьсгалт ажилд оролцьё гэж, зориг бүхнээ шийдээд, жолоо юугаа атгаад, агуу санаа шүтээд, алсын моринд түрүүлээд... (Ц.Дамдинсүрэн, Буурал ээж минь).

  • жолоо барих — (бич.) удирдах, тэргүүлэх, залах

    Энэ бол тэр хүмүүсийн буруу биш, тэдний жолоог барьж, тэдний хүн чанар цагаан сэтгэлийг, миний гэр, миний ах дүү амраг садан болж байвал бусдын тэр бүхэн хамаагүй гэж хордуулсан нийгмийн буруу билээ (Ч.Лодойдамба, Тунгалаг тамир).

  • жолоо хумхилгүй — зогсолтгүй, хар хурдаараа, нэг амьсгаагаар, шуурганд хөөгдсөн юм шиг

    Дээр нартай байхад Хиагт хотоос яаравчлан гарсан арваад морьтон Да Хүрээ орох замаар жолоо хумхилгүй давхисаар нар шингэхэд их замаас салж битүү модон дундуур цувралдан галгиулав (Н.Банзрагч, Хорин нэгэн он).

  • жолоогий нь эвхэж тавих — зөнд нь хаях

    Хэдэн жил энэ нэг юмыг хорьж, цагдаж суухав. Одоо жолоогий нь эвхэж тавиад, амар жимэр байя.

  • ↑ аяны жолоо залах

  • ↑ богино жолоотой

  • ↑ өчүүхэн жолоотой

  • ↑ торгон жолоо өргүүлэх

  • ↑ ухаан жолоогүй

  • Дөрөө жийж

  • Жолоо сунгах

  • Ёр зургаадайгаас

  • Жолоо унаганаас

  • Жолоо алдвал аминд хор

  • Зориг алдвал ажилд хор

  • Жолоо охор

  • Сэтгэл чухал

Хоршоо үг

  • жолоо цулбуур — морь, малыг залах болон хөтлөх, уях оосор

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.