заан

нэр үг/t͜saːɴ̟/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
амьт. Дундад Африк, Энэтхэгт байдаг урт хошуутай, хоёр том соёотой сүүгээр бойжигч амьтан
2.
Монгол төрийн наадамд долоо давсан бөхөд олгох цол;
3.
яриаТом цүнхтэй ачаа.

Англи утга

нэр үгelephant

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	заан
Харьяалахын тийн	зааны
Заахын тийн	зааныг
Өгөх орших тийн	заанд
Гарахын тийн	заанаас
Үйлдэхийн тийн	заанаар
Хамтрахын тийн	заантай
Чиглэхийн тийн	заан руу
Олон тоо	заанууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

зааны соёо — зааны хошууны хоёр этгээдэд буй урт соёо
заан хад — сүрлэг том хад цохио
заан дал — урга. - далдуутан овгийн төрөл мод
заан мод — урга. - халуун орны асар том нэгэн зүйл шилмүүст мод
заан таваг — урга. - хужир, боргио, будаг, намаг, элс бүхий газраас бусад газарт ургана, хүрэн судалтай, ногоон иштэй, хүний хумсын төдий дүгрэг бөгөөд догол гарсан захтай цайвар ногоон навчтай, жижиг цагаан цэцэгтэй, үр таван хэлтэс нийлсэн шивээ өргөстэй нэгэн зүйл ургамал, шувуун таваг

Хэлц үг

Заан хүчтэй ч бол
Жаал хулганаас айдаг
Заан хэдий том боловч замын аяыг дагана
Жанжин хэдий их боловч зарын аяыг дагана
Зарга хүчтэй юу
Заан хүчтэй юу
Хаан хилэгнэвэл улсдаа харш
Заан хилэгнэвэл хотондоо харш

Зүйр цэцэн үг

Зааны соёон суварга
Заанаас заан гарч
Барсаас барс гарна

Товчилсон үг

АЗ — Аймгийн Заан [бөхийн цол]
УЗ — Улсын Заан [бөхийн цол]
ЦЗ — Цэргийн Заан [бөхийн цол]

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *jaxan, from Proto-Common Turkic *ǰagan < *žaŋgan < Middle Chinese 象 (zjang^X) < Old Chinese 象 (*ljaŋʔ). Also from 象 (MC zjangX) are: * Middle Mongol ᠵᠠᠭᠠᠨ (ǰaɣan), East Yugur jaan hgor; * Proto-Common Turkic *žaŋgan > *yaŋan > Old Uyghur 𐽶𐽰𐽺𐽷𐽰 (yaŋa) > Western Yugur yaŋan; and * Proto-Tai *ɟaːŋꟲ (“elephant”) > Proto-Southwestern Tai *ɟaːŋꟲ² (“elephant”) > Thai ช้าง (cháang). False cognate of Proto-Dravidian *yĀnay (“elephant”) (whence Tamil யானை (yāṉai)).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.