Үндсэн хэсэг рүү шилжих

залах

үйл үг/t͡saɮəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠠᠯᠠᠬᠤ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Гажуу муруй, тахир зүйлийг цэх шулуун болгох, тэгшлэх
  2. 2.
    Чиглүүлэх, жолоодох
  3. 3.
    шилжсэн утгаБуруу хаз­гайг засаж залруулах.
IIүйл үг
  1. 1.
    Урьж ирүүлэх
  2. 2.
    Амин чухал хэрэгцээт эрхэм зүйлийг авахыг хүндэтгэсэн үг
  3. 3.
    Эрхэм дээд зүйлийг авчирч тахин шүтэх
  4. 4.
    цээрлэсэнХаях, асгах, булахын цээрлэл
IIIүйл үг
  1. 1.
    Малыг хариулгагүй бэлчээрт гаргах
  2. 2.
    Чиглүүлэх
IVүйл үг
  1. 1.
    шилжсэн утгаМэдэмхийрэн худал ярих

Англи утга

  • үйл үгto direct, to steer, to drive; to manipulate (people); to lead cattle to pasture; to make straight; to fix, to correct; to throw out; to tell lies
  • үйл үгto invite, to call, to summon; to ask for, to bring, to take in; to worship, to bring an idol

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)залах
Одоо ирээдүй цаг (-на)зална
Өнгөрсөн цаг (-лаа)заллаа
Өнгөрсөн цаг (-в)залав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)залжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)залсан
Хэвшсэн нэр (-даг)залдаг
Холбох нөхцөл (-ж)залж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)залаад
Болзох нөхцөл (-вал)залбал
Хүсэх (-маар)залмаар
Захирах (-аарай)залаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)залахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • уурганы үзүүр залах — уурганы үзүүр тэгшлэх

  • сумаа залах — сум засах

  • машин залах — машин барих

  • онгоц залах — онгоц жолоо­дох

  • жолоо залах — жолоо залах, жолоо чиглүүлэх

  • лам залах — лам урих

  • эмч залах — эмч дуудан авч ирэх

  • айргийн хөрөнгө залах — айраг исгэхээр тухайн жилийн анхны хөрөнгийг өөр айлаас авчрах

  • рашаан залах — рашаан авч ирэх

  • эм залах — эм авч ирэх

  • бурхан шүтээн залах — бурхан шүтээнээ дээдлэн шүтэх

  • орой дээрээ залах — орой дээрээ тахих

  • сор залах — а.шашин. гай барцад, зовлон зэтгэрийг арилгах шашны зан үйл үйлдэх; б.мориноосоо унаж явгарах; в.ажил хэргийг өөрөөсөө зайлуулах

  • хоймортоо залах — хоймортоо дээд­лэх

  • цайны идээг хойш нь залах — цайны идээг хойд зүг рүү хаях

  • адуу залах — адуу гилэх

  • мал залах — малаа бэлчээр тийш гаргах

  • хонь залах — хонины түрүүг гилэх

  • залах хүн — худал хэлэх хүн

  • залдаг эр — дэлсдэг эр, давуулж ярьдаг эр

Хэлц үг

  • ↑аяны жолоо залах

  • ↑ лам олдохгүй бол буцахдаа залах

  • ↑ сор залах

  • ↑ толгойдоо залах нь холгүй

  • ↑ хар утаанд залах

  • ↑ эрлэгт залах

Үгийн гарал

Compare Kalmyk залх (zalx), Buryat залаха (zalaxa). Perhaps the same word as the second etymology.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.