Үндсэн хэсэг рүү шилжих

зуун

нэр үгтэмдэг нэртооны нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠠᠭᠤᠨ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Цаг хугацааны зуун жилийн үечлэл; нэгэн зуун жил

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгcentury
  • тооны нэрhundred

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнзуун
Харьяалахын тийнзуунгийн
Заахын тийнзууныг
Өгөх орших тийнзуунд
Гарахын тийнзуунаас
Үйлдэхийн тийнзуунаар
Хамтрахын тийнзуунтай
Чиглэхийн тийнзуун руу
Олон тоозуунууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • зууны манлай дуучин — тухайн зуун жилд тодорсон шилдэг дуучин

  • хорьдугаар зуун — манай тооллын хорьдахь зуун жил

Хэлц үг

  • зуун задгай, жаран хагархай — замбараагүй, хөглөрч, новширсон

    Одоо өрхийг нь татаж гэрэл оруулсан тэр гэрийнхээ юмыг төвхнүүлэх ёстой болов. Доторх юм нь зуун задгай жаран хагархай гэрээ тохижуулах гэсэн монгол хүн тусгаар орон болсноо ертөнцөд чанга дуугаар бахархалтай зарлажээ (Ч.Лодойдамба, Тунгалаг тамир).

  • зуун ямаанд жаран ухна — олдоод өлдөх гэгчээр тохиромжгүй

    Зуун ямаанд жаран ухна гэгчээр төрийн ордны эргэн тойронд цагдаа нар маш олон байна. Маягтай цоохор машинуудаар дүүрэн цагдаа, жаранзургаа машинаар дүүрэн цагдаа төрийн ордны эргэн тойронд цуглажээ.

  • Арван модыг огтлоход

  • Зуун мод ургана

  • Арван модыг сүхээр огтлоход

  • Зуун мод сөөгөөр ургана

  • Зуны сар зургаа биш

  • Зуун хорин настай биш

  • Зуун хорь наслах биш

  • Зуун адуутай хүнд

  • Унах морь олдохгүй

  • Зуун адуутай явснаас

  • Зургаан нөхөртэй яв

  • Зуун айлын үүдийг тойрч

  • Зуудаг нохойн толгойг тонших

  • Зуун амрыг

  • Нэг хадгаар

  • Зуун айлын үүд татаж

  • Зуудаг нохойн тархи цохиж явах

  • Зуун гэрийн үүд мөргөж

  • Зуудаг нохойн толгой тоншиж явах

  • Зуун давхар бөснөөс

  • Зутаж үхсэн арьс

  • Зуун дээлийн заам нь нэг

  • Зуудаг нохойн шинж нь нэг

  • Зуун жилийн төрөл (аймаг) байна

  • Зуун жилийн аав ээж үгүй

  • Зуун жилийн хүн байхгүй

  • Мянган жилийн үг мартагдахгүй

  • Зуун жилийн ээж аав байхгүй

  • Мянган жилийн үг байх

  • Зуун задгай

  • Жаран хагархай

  • Зуун лангийн тэрэг олоод

  • Зургаан лангийн тосон лонх олохгүй

  • Зуун мал зуданд

  • Мянган мал мэлзээнд

  • Зуун мал хадгалахаар

  • Зуун хүнтэй танилц

  • Зуун малаас

  • … болон өөр 44

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *ǰaxun (“hundred”). Compare also Daur jau.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.