лай

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Хог новш, хог буртаг
2.
Худгийн усны ёроолд тунасан лаг шавар

IIнэр үг

1.
шашин. Үйл зовлон; гай, ланчиг
2.
Төвөг яршиг

IIIнэр үг

1.
Үр тариа цайруулахад гардаг хаягдал; хонхруу, хэвэг.

Ойролцоо үг

гай тээг

Англи утга

нэр үгburden, trouble
нэр үгdirt, mud

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	лай
Харьяалахын тийн	лайн
Заахын тийн	лайг
Өгөх орших тийн	лайд
Гарахын тийн	лайгаас
Үйлдэхийн тийн	лайгаар
Хамтрахын тийн	лайтай
Чиглэхийн тийн	лай руу
Олон тоо	лайнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

лайгаа чирэх — хэрэгтэй хэрэггүй, дэмий олон зүйл авч явах
усны лай — усны тунадас, лаг
худгийн лай — худгийн ёроолд тунасан лаг шавар
лай болох — яршиг төвөг хийх, саад болох
лай лай — залхуурч хойргоших, төвөгшөөхөд хэлэх үг
лай чирэх — а.хэрүүл шуугиан дэгдээх; б.уршиг яршиг, төвөг дараа хийх

Хэлц үг

лай доогуур ус гүйлгэх — далдуур хор хүргэх, гэм хийх
лай татаж, гай тарих — бусдад тээр дараа болох
Гайн хойноос
Лай ирэх гэх шиг
Лай ланчигд
Үнэн зөвгүй
Лай ч байна
Зай ч байна
Лам лам гэсээр бүгдээрээ үхнэ
Лай лай гэсээр бүгдээрээ мөхнө

Зүйр цэцэн үг

Лай ч байна
Зай ч байна

Хоршоо үг

лай хог — хэрэггүй хог новш, илүүц юм
лай барчид — гай барчид
лай ланчиг — үйлийн үрээс үүдсэн аливаа төвөг яршиг, гай гамшиг
лай оноо — үйлийн үр
үйл лай — үйлийн үрээр бүтсэн зовлон

Үгийн гарал

Borrowed from Tibetan ལས (las, “act, work”)

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.