Үндсэн хэсэг рүү шилжих

мөргөх

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠮᠥᠷᠭᠦᠬᠦ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Толгойгоороо хүчлэн түлхэх, сэжих
  2. 2.
    Хүчиндээ ямар нэгэнд зүйлд очиж тулах
  3. 3.
    шилжсэн утгаАжил хэрэг бүтэмжгүй болж, мухардах
  4. 4.
    шилжсэн утгаАзаа үзэх
  5. 5.
    шилжсэн утгаЗөрөөгүй яг таарах
IIүйл үг
  1. 1.
    шашинМөргөл үйлдэх
IIIүйл үг
  1. 1.
    Толгойгоо гудайлган биеэ бөхийн хүндэтгэл үзүүлэх.

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto butt, to bump (with horns, forehead, ...); to crash into, to run into; to prostrate; to pray

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)мөргөх
Одоо ирээдүй цаг (-на)мөргөнө
Өнгөрсөн цаг (-лаа)мөргөлөө
Өнгөрсөн цаг (-в)мөргөв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)мөргөжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)мөргөсөн
Хэвшсэн нэр (-даг)мөргөдөг
Холбох нөхцөл (-ж)мөргөж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)мөргөөд
Болзох нөхцөл (-вал)мөргөвөл
Хүсэх (-маар)мөргөмөөр
Захирах (-аарай)мөргөөрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)мөргөхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • үхэр мөргөх — үхэр ямар нэг зүйлийг толгойгоороо хүчлэн түл­хэх

  • мөргөн хөөх — толгойгоороо хүчтэй түлхэн хөөх

  • ишиг эврээ ургахаар эхийгээ мөргөх — ач тусыг үл бодох

  • хад мөргөх — хаданд тулах

  • хашлага мөргөх — хашлагад тулах

  • тотго мөргөх — хаалга мөргөх

  • хаалга мөргөх — а.зорьсон ажил үл бүтэх; б.уулзахаар очтол хүнгүй, үүд түгжээтэй байх

  • мөргөөд үзэх — азаа үзэх

  • тоо мөргөх — тоо ямар ч зөрөөгүй яг таарах

  • данс мөргөх — данс зөрөөгүй таарах

  • гоц мөргөх — бөхийн барилдаанд учраа бөхгүй сондгойрсон учир давсанд тооцох

  • бурханд мөргөх — бурханд мөргөл үйлдэх

  • мөргөж сөгдөх — мөргөл үйлдэж буй мэт сөгдөх

  • залбиран мөргөх — залбиран мөргөл үйлдэх

  • сунаж мөргөх — сунан хэвтэж мөргөл үйлдэх

Хэлц үг

  • хий мөргөх — гоц мөргөх

  • ↑гоц мөргөх

  • ↑ данс мөргөх

  • ↑ тоо мөргөх

  • ↑ төлгөн хуц элгэн хад мөргөх

  • ↑ хаалга мөргөх

  • ↑ хадаас мөргөх

  • ↑ хий мөргөх

  • ↑ цоож мөргөх

  • Мөргөх бухын нүд улаан

  • Хорлох хүний харц зэвүүн

Зүйр цэцэн үг

  • Мөргөсөн толгой чинь мөнхрөг

  • Мөнгө алтан дээр өнхрөг

  • Мөргөх бухын нүд улаан

  • Хорлох хүний харц зэвүүн

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *mörgü-, compare Mongghul murigu (“to butt, to collide”), Daur murgugw (“to bow, to knock”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.