Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

шаах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Юмыг нэвтрүүлж оруулахаар давтах, цохих
  2. 2.
    Шувууны хошуугаараа юм тонших
  3. 3.
    Гараа зангидан цохих, дэлдэх
  4. 4.
    Асар майхан зэргийг барих, босгох
  5. 5.
    шилжсэн утгаНайдан тулгах
  6. 6.
    шилжсэн утгаОйртох, тулах
  7. 7.
    шилжсэн утгаЮм руу шигдэн орох
  8. 8.
    шилжсэн утгаЧихцэлдэх, шавааралдах
  9. 9.
    шилжсэн утгаБусдын ярианд, зөвшөөрөлгүй шууд оролцох.
IIүйл үг
  1. 1.
    шаах шувуу амьт. (амьтныг шүүрэн барьдаг нэг зүйл шувуу).

Ойролцоо үг

түг түг хийхтүг таг хийонож тусахяг онохгялс хийххатгахмөргөхтулгарахмөргөлдөхнүдэхдэлсэхзодохалгадахцүлпүлцохих

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)шаах
Одоо ирээдүй цаг (-на)шаана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)шаалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)шаав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)шаажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)шаасан
Хэвшсэн нэр (-даг)шаадаг
Холбох нөхцөл (-ж)шааж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)шаагаад
Болзох нөхцөл (-вал)шаавал
Хүсэх (-маар)шаамаар
Захирах (-аарай)шаагаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)шаахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • шааж орох — үзүүртэй урт нарийн зүйл хатуу гадаргууд нэвт орох

  • гадас шаах — гадас нэвт оруулахаар цохих

  • хутга шаах — хутгаар бүлэх

  • бүргэд шаах — бүргэд хошуугаараа тонших

  • асар шаах — асар барьж босгох

  • майхан шаах — майхан барих

  • ам шаах — амаар тулгах

  • лаахай шаах — хүчлэн тулгах

  • хашаанд шааж барих — хашаанд тулгаж барих

  • гарт өргөс шаах — гаранд өргөс шигдэн орох

  • устай онгоц руу хонь ямаа шаах — устай онгоц руу хонь ямаа хошууран чихцэлдэх, шавааралдах

Хэлц үг

  • шаасан гадас шиг — гуйвшгүй, эрс шийдвэртэй

  • толгойгоо шаах — ихэд гэмшин харуусах, өөртөө гэм өгөх

  • шаасан гадас шиг/адил — гуйвшгүй, эрс шийдвэртэй, хаашаа ч хөдлөхгүй бат, бөх

    Яримпил хөдөлж ч зүрхэлсэнгүй, яг дороо шаасан гадас адил зогссоор байлаа (Т.Баасансүрэн, Тэрбумтан).

    Үхэр нэг гөжүүдлэхээрээ хүзүүгээ гөрдийлгэн, нүдээ улаанаар эргэлдүүлээд яаж ч ташуурдлаа гэсэн газарт шаасан гадас шиг хөдлөхгүй зогсон малчин эзнийхээ уурыг барах тохиолдол ч хааяа бас бий (Зян Рун, Чонон сүлд).

  • ↑ ам шаах

  • ↑ заяаны нүдэнд нь зүү шааж, залааны үзүүрт идээ буглах

  • ↑ нусаар нааж, нударгаар шаах

  • ↑ толгойгоо шаах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.