нурам

нэр үг/nʊrəm/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠨᠤᠷᠮ᠎ᠠ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Галтай, цогтой халуун үнс
2.
шилжсэн утгаХэрүүл шуугиан

IIнэр үг

1.
Модыг цавчиж цагаалалгүй овоолсон нь.

Англи утга

нэр үгburning ashes, cinders; quarrel, fight

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	нурам
Харьяалахын тийн	нурмын
Заахын тийн	нурмыг
Өгөх орших тийн	нурамд
Гарахын тийн	нурмаас
Үйлдэхийн тийн	нурмаар
Хамтрахын тийн	нурамтай
Чиглэхийн тийн	нурам руу
Олон тоо	нурмууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

нурманд булах — ямар нэгэн зүйлийг галтай үнсэнд булж болгох
нурам бургих — халуун үнс хөөрөн дэгдэх
нурам буцлах — хурц наранд шарагдсан элс шорооноос халуу оргих
үнс нурам бужигнах — үнс нурмыг онгичин дэгдээх
нурам занчих — сүржигнэн хий агсамнах
хэрүүлийн нурам унгатгах — хэрүүл шуугиан дэгдээх

Хэлц үг

нурам царайлах — уруу, дорой царай гаргах
нурам асгах — хэрүүл шуугиан гаргах
Уурлуулах гэж нурам асгаваас улаан гал болгон хөгжүүлж чадна (М.Цэдэндорж, Есөн хүсэл).
нурам занчих — сүржигнэн хий агсамнах
Гавьяа байгуулчихсан юм шиг л нурам занчиж, айл хотол үймүүлээд...
↑ халуун нурам руу хөлөө дүрэх
↑ хэрүүлийн нурам унгатгах

Хоршоо үг

үнс нурам — ямар нэгэн зүйл шатсаны дараа үлдэх нунтаг саарал зүйл

Үгийн гарал

Cognate with Buryat нурма (nurma), Kalmyk нурм (nurm).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.