Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

сал

нэр үгүйл үг/ˈsaɮ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Ус гатлах, усаар хөвөх, урсгахад зориулж урт бүдүүн модыг зэрэгцүүлэн холбож бэхэлсэн хэрэгсэл
IIнэр үг
  1. 1.
    сал сул хорш. (а.хөнгөн хуумгай, салан задгай; б.эрээ цээргүй, хээгүй), сал сул хүн (а.хөнгөн хуумгай хүн; б.салан задгай хүн), сал сул явах (хөнгөн хуумгай явах).
IIIнэр үг
  1. 1.
    сал мод урга. (нарийн агар модтой адилавтар навч бүхий, цагаавтар өнгөтэй нэг зүйл мод, шувуу сууж, хорхой үүрлэдэггүй учир ариун мод гэж нэрлэдэг, хан боргоцой ургадаг; салба жимс).
нэр үг
  1. 1.
    ихэвчлэн модны холтсоор хийдэг жижиг завь буюу хөвөгч тавцан

Ойролцоо үг

салгасарнитасартусгаарлахаягар

Англи утга

  • нэр үгraft

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнсал
Харьяалахын тийнсалын
Заахын тийнсалыг
Өгөх орших тийнсалд
Гарахын тийнсалаас
Үйлдэхийн тийнсалаар
Хамтрахын тийнсалтай
Чиглэхийн тийнсал луу
Олон тоосалууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • сал бэхлэх — салыг бэхлэн боох

  • сал гаргах — салыг уснаас гаргах

  • салаар гатлах — сал хэрэглэн ус туулах

  • сал залах — сал жолоодох

  • сал тавих — усанд салаа хөвүүлэх

  • сал татах — салыг гол, мөрний эрэг дээр гаргах

  • сал урсгах — салыг усанд хөвүүлэх

  • сал хатгах — салыг сэлүүр модоор удирдан чиглүүлэх, жолоодох

  • сал уях — салыг бэхлэн боох

  • сал хийх — мод зэрэг хөвөх чанартай зүйлийг зэрэгцүүлэн холбож, усанд урсгах хэрэгсэл хийх

Хэлц үг

  • Саарал мориноосоо салбал талын дунд

  • Сал онгоцноосоо салбал далайн дунд

  • Садан төрөл дуусвал зовлын ёроолд орно

  • Сал онгоц эвдэрвэл усны ёроолд орно

  • Сал алдвал далай ёроолд

  • Сахил алдвал тамын ёроолд

  • Сал онгоц байвч сэлэх усч хэрэгтэй

  • Цэц ухаан байвч сэлбэх тусч хэрэгтэй

  • Санаа чадал байвч сайн нөхрөөс зөвшилтэй

  • Тангараг тасарвал тамын ёроолд

  • Сал тасарвал далайн ёроолд

Зүйр цэцэн үг

  • Сал алдвал далайн ёроолд

  • Сахил алдвал тамын ёроолд

Хоршоо үг

  • сал сул — а.хөнгөн хуумгай, салан задгай; б.эрээ цээргүй, хээгүй

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *sal, compare Buryat һала (hala), Kalmyk сал (sal).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.