санах
Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй
Тайлбар
- 1.Сэтгэх, бодох
- 2.Өнгөрсөн хэрэг явдал бодолд орох, нэхэн дурсах
- 3.Ирээдүйн явдлыг төлөвлөн бодох, хүсэл өвөрлөх
- 4.Хүсч мөрөөдөх
Ойролцоо үг
Англи утга
- үйл үгto think (to contemplate, to hold a belief); to expect, preconceive (to have a previous apprehension of); to consider (to view as); to intend, to plan; to mean to, to intend to; to remember (to keep in memory, to recall); to miss, to pine for
Үйл үгийн хувирал
| Үйлдэх нэр (-х) | санах |
|---|---|
| Одоо ирээдүй цаг (-на) | санана |
| Өнгөрсөн цаг (-лаа) | саналаа |
| Өнгөрсөн цаг (-в) | санав |
| Өнгөрсөн цаг (-жээ) | санжээ |
| Үйлдсэн нэр (-сан) | санасан |
| Хэвшсэн нэр (-даг) | сандаг |
| Холбох нөхцөл (-ж) | санж |
| Урьдчилах нөхцөл (-аад) | санаад |
| Болзох нөхцөл (-вал) | санавал |
| Хүсэх (-маар) | санамаар |
| Захирах (-аарай) | санаарай |
| Үгүйсгэх (-хгүй) | санахгүй |
Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.
Нийлмэл үг
гэмгүй санах — буруу санаа, бодол агуулаагүй байх
буруу санах — а.хар, буруу санаа, бодол агуулах; б.эндүү ташаа бодох
хар санах — а.муу санаа агуулах; б.үл итгэн сэжиглэх
хар муу санах — хар санах
өш хонзон санах — хэн нэгэнд муу санаж, хорсол өвөрлөх
сайн санах — а.сайн санаа агуулах; б.мартсан зүйл гэнэт сэрэгдэн бодогдох
юм санах — а.өнгөрсөн хэрэг явдал болон мартсан зүйлээ сэргээн бодох; б.шилж. ямар нэгэн муу санаа бодол агуулж сэжиглэх
их санах — тухайн ажил хэргийг лавтай бүтнэ гэж бодох
санасандаа хүрэх — зорьсондоо хүрэх, зорилгоо биелүүлэх
санасан дээр нь — санаж сэрсэн тэр даруйд нь
санаснаас дээр — бодож байснаас илүү, төсөөлснөөс дээр
санасан ёсоор — ямар нэгэн ажил хэрэг бодож байсны дагуу
санасны дагуу бүтэх — ажил хэрэг бодсоны дагуу бүтэх
бодох санах юмгүй — а.санаа зовох зүйлгүй; б.шилж. хар буруу санадаггүй цагаан сэтгэлтэй
ачийг санах — ач тус болсныг мартахгүй байх
дурсан санах — нэхэн бодох
нэхэн санах — эргэн дурсах
санасан хэрэг сэтгэлчлэн бүтэх — төлөвлөн бодож байсан зүйл хүслээр болох
нутгаа санах — төрж өссөн нутаг орноо хүсч мөрөөдөх
ээжийгээ санах — ээжийгээ санан дурсах
санаж сарвайх — а.хайрлаж хамгаалах, хүсч мөрөөдөх; б.шилж. итгэл найдвар тавих
санаж энэлэх — дурсаж шаналах
Хэлц үг
Санах нь сарнаар
Явах нь нарнаар
Зүйр цэцэн үг
Санаж явбал бүтнэ
Сажилж явбал хүрнэ
Санах нь сарнаар
Явах нь нарнаар
Санасан санаагаа цөхөртөл
Харсан нүдээ хөхөртөл
Санахад санаа хурдан
Салахад үхэл хурдан
Санана гэдэг санааных
Сахал үс заяаных
Их санасан газар есөн шөнө хоосон
Санасан бүхнийг сайнаар бүтээж
Бодсон бүхнийг буянаар хуруулах
Хоршоо үг
санах бодох — бодол санаа төрөх
санах сэрэх — болгоомжлох
санах сэтгэх — ухаарч сэнхрэх
санах мөрөөдөх — ямар нэгэн зүйлийг сэтгэлдээ агуулж дурсан санагалзах
Товчилсон үг
БСБ — Байнгын Санах Байгууламж
СБ — Санах Байгууламж
Үгийн гарал
From Proto-Mongolic *sana-, from Proto-Turkic *sāna- (“to count, determine”) < *sān (“number, count”) or directly from *sān- (“to be counted, regarded”) all of which are ultimately derived from *sā- (“to think, count, consider”). Compare Dongxiang sana, Buryat һанаха (hanaxa). Also compare Turkish saymak (“to count, regard”), san (“reputation”), sanmak (“to suppose, reckon”), Kyrgyz саноо (sanoo, “to count”). Compare typologically Russian счита́ть (sčitátʹ), English count, reckon.
Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.