Үндсэн хэсэг рүү шилжих

судлах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Нягтлан шинжлэх, хянан боловсруулах, шалгах, сурч мэдэх
  2. 2.
    Ажиглах турших замаар юмны учир шалтгааныг олж мэдэх

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)судлах
Одоо ирээдүй цаг (-на)—
Өнгөрсөн цаг (-лаа)судлалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)судлав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)—
Үйлдсэн нэр (-сан)—
Хэвшсэн нэр (-даг)—
Холбох нөхцөл (-ж)—
Урьдчилах нөхцөл (-аад)судлаад
Болзох нөхцөл (-вал)—
Хүсэх (-маар)—
Захирах (-аарай)судлаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)судлахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • туршлага судлах — олж авсан дадлагаас нь суралцах

  • хэрэг судлах — хэргийг хянан боловсруулах, шалгах

  • амьтан судлах — амьтны биологийн онцлог, идэш тэжээл, газар зүйн байрлал гэх мэтийг ажиглан шинжлэх

  • газрыг судлах — газрыг бүтэц тогтоц, өөрчлөлт хувирал гэх мэт янз бүрийн талаас нь ажиглан туршиж, түүнтэй холбоотой элдэв үзэгдлийн учир шалтгааныг илрүүлэх

  • харьцуулан судлах — хоёр болон хэд хэдэн зүйлийг хооронд нь жишин учир шалтгааныг нь илрүүлэх

Хэлц үг

  • Судлах юманд суурьтайхан

  • Сургах юманд буурьтайхан

Зүйр цэцэн үг

  • Судалбал гэрт нь хүртэл

  • Тусалбал туйлд нь тултал

Хоршоо үг

  • сурах судлах — мэдлэг чадвар олж авах, ажиглан шинжих

  • судлах шинжлэх — ажиглан туршиж шинж тэмдгийг нь илрүүлэх

Товчилсон үг

  • ДДСХ — Дорно Дахиныг Судлах Хүрээлэн

  • НСИСОУХ — Нүүдлийн Соёл Иргэншил Судлах Олон Улсын Хүрээлэн

  • ОНСК — Орон Нутгийг Судлах Кабинет

  • ОНСМ — Орон Нутгийг Судлах Музей

  • ООСО — Одон Орон Судлах Оргил

  • ХЗСГ — Хэл, Зохиол Судлах Газар

  • ХЗСХ — Хэл, Зохиол Судлах Хүрээлэн

  • ЦӨСС — Цэдэнбалын Өвийг Судлах Сан

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.