Үндсэн хэсэг рүү шилжих

сургах

үйл үгнэр үгтэмдэг нэр/ˈsʊrkax/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠰᠤᠷᠭᠠᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Эрдэм мэдлэг олгох, зааж өгөх
  2. 2.
    Хүний буруутай үйл явдлыг зааж хэлж өгөх
  3. 3.
    Эмнэг морь малыг унах, хөллөх, ачих зэрэг эдэлгээнд дасгаж номхруулах

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto teach; to train; to instruct

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)сургах
Одоо ирээдүй цаг (-на)сургана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)сургалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)сургав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)сургажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)сургасан
Хэвшсэн нэр (-даг)сургадаг
Холбох нөхцөл (-ж)сургаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)сургаад
Болзох нөхцөл (-вал)сургавал
Хүсэх (-маар)сургамаар
Захирах (-аарай)сургаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)сургахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ажилд сургах — ажил хийлгэх, ажил яаж хийдгийг зааж өгөх

  • амьдралд сургах — амьдралын туршлагатай болгох, амьдралын зах зухаас мэдрүүлэх

  • анд сургах — ан хийхийг зааж өгөх

  • бичиг үсэгт сургах — бичиг үсэгтэй болгох

  • ном сургах — сургууль явуулах, эрдэм мэддэг болгох

  • хөдөлмөрт сургах — хөдөлмөр хийлгэх

  • эрдэмд сургах — төрөл бүрийн ажил мэргэжил, хичээл ном заах

  • муу зан сургах — элдэв гаж муу зуршилтай болох

  • сурган хэлэх — алдаа оноог нь ялган зааж хэлэх

  • зэмлэн сургах — алдаа эндэгдлийг нь буруушаан тодорхой хэлж өгөх

  • даага сургах — даагыг улага эдэлгээнд дасгах

  • морь тэргэнд сургах — морь тэргэнд хөллөхөд дасгах

  • уналгад сургах — уналга ачлаганд дасгах, номхон болгох

  • харцага сургах — харцгыг хүний эрхшээлд оруулах, ан хийж чаддаг болгох

  • эмнэг сургах — ороо догшин морийг номхон болгож уналга ачлаганд хэрэглэх

  • нохойгоо анд сургах — нохойд ан барих чадвар суулгах

Хэлц үг

  • Инээх хүн олон олдох

  • Сургах хүн цөөн олдох

  • Судлах юманд суурьтайхан

  • Сургах юманд буурьтайхан

  • Сурах хүнд зориг

  • Сургах хүнд арга

Зүйр цэцэн үг

  • Ах нь сургадаг

  • Дүү нь сонсдог

  • Сурахад бүү алжаа

  • Сургахад бүү халир

Хоршоо үг

  • заах сургах — тухайн зүйлийг хэрхэн, яаж хийхийг зааварлах

Үгийн гарал

сур (sur, “to learn”) + -гах (-gax). Akin to Buryat һургаха (hurgaxa).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.