угсаатан

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Нутаг дэвсгэр, эрхлэх аж ахуй, хэл, соёлын нийтлэг чанартай, гарал угсаагаар нэгэн овгоос улбаатай ард түмний нэгдэл
2.
хуучирсанХаад ноёд, язгууртан.

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	угсаатан
Харьяалахын тийн	угсаатны
Заахын тийн	угсаатныг
Өгөх орших тийн	угсаатанд
Гарахын тийн	угсаатнаас
Үйлдэхийн тийн	угсаатнаар
Хамтрахын тийн	угсаатантай
Чиглэхийн тийн	угсаатан руу
Олон тоо	угсаатнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

угсаатны бүлэг — аль нэгэн угсаатны доторх ардын уламжлалт эдийн болон оюуны соёлоо хадгалан буй хүмүүс, дөрвөд, буриад, хотон гэх мэт
угсаатны гарваль — тухайн ард түмний гарал удмыг түүний угсаа, хэл болон хүн судлалын хэв шинжийн бүрэлдэн тогтсон онцлогтой холбон судлах ухаан
угсаатны зүй — ш.у. - дэлхийн ард түмний овог, аймаг, ястан, үндэстэн бүрийн гарваль, утга соёлыг цогцолбор аргаар судалдаг ухаан
угсаатны зүйн хэл шинжлэл — хэл болон угсаатны зүйн хүчин зүйлийн харилцаа холбоог судалдаг хэл шинжлэлийн салбар
угсаатны зүйч — угсаатны зүйг судлах хүн
угсаатны нийтлэг — хүний нийгмийн түүхийн хөгжлийн үйл явцад бүрэлдэн үүсэж тогтсон хүмүүсийн тогтвортой нэгдэл. Энэ нь аймаг ястан, үндэстний хэлбэрээр илэрдэг
угсаатны соёл — нэг угсаатны бусад угсаатан, ястнаас ялгагдах соёлын өвөрмөц онцлог
угсаатны түүх — тухайн угсаатны үүсэн бүрэлдэхээс эхлэн эдүгээ хүртэл үргэлжилсэн түүхийг угсаатны зүйн талаас судлах
монгол угсаатан — монгол гаралтай хүмүүс, монгол цустай хүмүүс

Хоршоо үг

үндэстэн угсаатан — гарал үүсэл, хэл соёл нэг хүмүүс

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.