урам

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Дотроо хөгжих сэтгэл, хүсэл сонирхол

IIнэр үг

1.
Буга, бух зэрэг зарим амьтны отлох цаг үедээ дуудан урхирах дуу
2.
хөгжимхуучирсанЭртний үлээвэр хөгжмийн зэмсгийн нэгэн зүйл, буга адил дуугарах бүрээ (дээр үед үхрийн эвэр, үзүүрийг нь цоолон хийж байсан бол сүүлд хус модны дурс хуйлах, мөн хусны хонгиогоор хийж байв, малчны урам, анчны урам, шуудангийн урам, цэргийн урам гэх зэрэг бий).

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	урам
Харьяалахын тийн	урмын
Заахын тийн	урмыг
Өгөх орших тийн	урамд
Гарахын тийн	урмаас
Үйлдэхийн тийн	урмаар
Хамтрахын тийн	урамтай
Чиглэхийн тийн	урам руу
Олон тоо	урмууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

урам засах — урамтай болгох арга сүвэгчлэх
урам нэмэх — зориг эрмэлзлэлийг дэмжих
урам орох — урам зориг төрөх
урам харих — дотор үхширч зориг алдрах
урам хөгжөөх — урам зоригийг бадраах
урам хугарах — зориг мохох, зориггүй болох
урам эвдэх — урам хугалах, урамгүй болгох
урам хугалах — дур сонирхолгүй болгох
бугын урам — отлох үедээ бугын дуугарах нь

Хэлц үг

хүний урманд — ядахдаа

Зүйр цэцэн үг

Урмыг нь хугалахаар ууцыг нь хугалах
Урмын дөл дээр баярын тос нэмэх

Хоршоо үг

урам зориг — хийж бүтээхийн төлөө шамдах сэтгэл, урамшил
урам турам — урам зориг

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.