Үндсэн хэсэг рүү шилжих

урах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Эд бөс мэтийг хүчлэн тасдаж хэсэглэх
  2. 2.
    Шалбалах
  3. 3.
    Юмыг огло татан, хага татан, онгорхой цоорхой, ан гуутай болгох;
  4. 4.
    шилжсэн утгаМуу үг зааж, хүний сэтгэлийг үймүүлэх, хутгах
  5. 5.
    шилжсэн утгаБусдыг анхаарах сөхөөгүй эг маггүй ярих, ам булаацалдах
  6. 6.
    шилжсэн утгаОлс, ноос, унгас зэргийг сэмлэх, салгах.

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)урах
Одоо ирээдүй цаг (-на)урна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)урлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)урав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)уржээ
Үйлдсэн нэр (-сан)урсан
Хэвшсэн нэр (-даг)урдаг
Холбох нөхцөл (-ж)урж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)ураад
Болзох нөхцөл (-вал)урвал
Хүсэх (-маар)урмаар
Захирах (-аарай)ураарай
Үгүйсгэх (-хгүй)урахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • дээлээ урах — а.дээлийн даавууг хүчлэн таслах; б.дээлээ огло татах

  • арьсаа урах — арьсаа шалбалах, гэмтээх

  • хумсаараа урах — хумсаараа маажих, шалбалах

  • урдаг нохой — зуудаг нохой, хүн рүү дайрч гэмтээдэг нохой

Хэлц үг

  • үсээ урж, үйлээ үзэх — ихэд зовох, шаналах

  • сэтгэл урах — сэтгэл өвтгөх, сэтгэл эмзэглүүлэх

  • амаа урчих шахах — ам булаацалдан дэмий чалчих

  • ↑амаа урчих шахах

  • ↑ үсээ урж, үйлээ үзэх

  • ↑ сэтгэл урах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.