хав

нэр үгсул үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Бах, ид бах, ханамж
2.
хуучирсанНум сум харвах чадвар.

IIнэр үг

1.
амьтанБяцхан биетэй, богино хоншоортой, зөөлөн үстэй нохойн нэгэн үүлдэр

IIIнэр үг

1.
хав загас амьт. (далайн нохойн язгуурын сэлбүүр хөлтэй, сүүгээр бойжигч амьтан), хав загасны хальс (а.далайн дун; б.хясааны хавтас).

IVсул үг

1.
Хүч нэмэгдүүлэх сул үг

Vсул үг

1.
хав хав аялга. (нохой зэрэг амьтан хуцах аялга), хав хав дуугарах (нохой хуцах), хав хийх (нохой хазах гэсэн утгатай хүүхдийн хэллэг).

Ойролцоо үг

цог ид ид хав

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хав
Харьяалахын тийн	хавын
Заахын тийн	хавыг
Өгөх орших тийн	хавд
Гарахын тийн	хаваас
Үйлдэхийн тийн	хаваар
Хамтрахын тийн	хавтай
Чиглэхийн тийн	хав руу
Олон тоо	хавууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

ид хаваа гайхуулах — бусдад хүч чадал, тэнхээ тамираа бахархан харуулах
бээжин хав — бээжин үүлдрийн бяцхан нохой
хав хагсуу — маш хуурай
хав хар — тас хар
хав харанхуй — тас харанхуй, түнэр харанхуй
хав хатуу — маш хатуу
хав дөрвөлжин золгох — хоёр бөх бие биеийн шуудагнаас лав барьж зогсох

Хэлц үг

Ав тасарвал
Хав тасарна
Хав багатайд бардамнах
Ханчир багатайд биерхэх
Хав загас халиун хөөж хэрэлдвэл
Хажуу дахь загасчны олз
Хав нохой хотонд булай
Харамч эхнэр гийчинд булай
Хараалч эхнэрээс
Хав нохой дээр
Харамч эм гэрийн яншаа
Хав нохой хотын яншаа

Зүйр цэцэн үг

Арслангийн өөдөөс хав хуцахтай адил
Хав нохой үүдэнд булай
Харамч эхнэр гийчинд булай

Хоршоо үг

хав заль — ид бах, заль
хав чадал — а.эр зориг; б.шаламгай, онч мэргэн; в.хүч тэнхээ
ид хав — а.хүч чадал, тэнхээ тамир; б.ид бах
эв хав — юм хийх, юманд хандах эв дүй
эв хавгүй — юм хийхдээ, юманд хандахдаа эв дүйгүй
хав яв — юмны огт гажиг үгүй мөргөж таарсан байдал

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.