Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хагарах

үйл үг/ˈxaɢrəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠠᠭᠠᠷᠠᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Хатуу биет эвдрэх, хэмхрэх
  2. 2.
    Язрах, эмтэрч цуурах, ан завсар гарах
  3. 3.
    шилжсэн утгаЭв эвдрэх, эегүй болох, муудалцах
  4. 4.
    шилжсэн утгаИчиж зовохгүй болох
  5. 5.
    шилжсэн утгаМаш, тун

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto break

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хагарах
Одоо ирээдүй цаг (-на)хагарна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хагарлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)хагарав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хагарчээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хагарсан
Хэвшсэн нэр (-даг)хагардаг
Холбох нөхцөл (-ж)хагарч
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хагараад
Болзох нөхцөл (-вал)хагарвал
Хүсэх (-маар)хагармаар
Захирах (-аарай)хагараарай
Үгүйсгэх (-хгүй)хагарахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • толь хагарах — толь бутран үйрэх

  • аяга таваг хагарах — аяга таваг бутран үйрэх

  • газар хагарах — газар ан цав гарах

  • уруул хагарах — уруул хуурайшиж омголтох

  • түнжин хагарах — эв эегүй болох, найрсаг харьцаагаа алдах

  • хагартал баярлах — маш их баярлах

Хэлц үг

  • бэтэг хагарах — шаналсан сэтгэл амрах

  • нүүр хагарах — а.олны өмнө ичиж зовохоо болих, биеэ барихаа болих; б.танилцах, ойртон нөхөрлөх

  • ам хагарах — а.бэрхшээж, төвөгшөөж, эргэлзэж байсан зүйлийг сая хэлэх; б.олны дотор ичиж зовохгүй ярьж сурах

  • хагартал баяжих — ихэд хөрөнгөжих

  • хагартал идэх — цадтал идэх

  • зүрх хагарах шахах — ихэд айх

  • магнай хагартал баярлах — ихэд баярлах

  • ↑ам хагарах

  • ↑ нүүр хагарах

  • ↑ олгой хагаравч тогоон дотроо

  • ↑ магнай хагартал баярлах

  • ↑ зүрх хагарах шахах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.