Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хагас

тэмдэг нэрнэр үг/ˈxaɣas/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Бүтэн юмны нэг тал нь
  2. 2.
    Бүрэн бүтэн биш, дутуу заримдаг
  3. 3.
    нөгөө захаас адил зайтай

Англи утга

  • тэмдэг нэрhalf
  • нэр үгhalf

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхагас
Харьяалахын тийнхагасын
Заахын тийнхагасыг
Өгөх орших тийнхагаст
Гарахын тийнхагасаас
Үйлдэхийн тийнхагасаар
Хамтрахын тийнхагастай
Чиглэхийн тийнхагас руу
Олон тоохагасууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хагас еэвэн — тал еэвэн

  • хагас жил — жилийн тал нь буюу зургаан сар

  • гурав хагас болох — гурван цагаас гучин минут өнгөрөх

  • замын хагас — замын тал

  • өртөө хагас — өртөөний тал

  • тэргүүн хагас — эхний хагас

  • сүүлийн хагас — дараагийн хагас

  • хагас автомат — ажлын нэг бүтэн мөчлөгийг зөвхөн давтан үйлдэхэд л гадны оролцоо шаардагдах автомат

  • хагас боловсруулсан бүтээгдэхүүн — анхан шатны боловсруулалт хийсэн бүтээгдэхүүн

  • хагас дамжуулагч — цахилгаан муу дамжуулдаг мод зэрэг зүйл

  • хагас дамжуулагч багаж — хагас дамжуулагч дотор явагддаг цахим үйл явцыг ашиглан хийсэн багаж

  • хагас колони — гаднаас харахад тусгаар улс мэт боловч улс төр, эдийн засгийн хувьд аль нэг улсын хараат улс

  • хагас онгойх — дутуу онгойх

  • хагас ухаантай — бүрэн биш, дутуу ухааантай

  • хагас хаалт — далай, тэнгис, голын эргийн элэгдлийг уснаас хамгаалах, усны урсгалын горимыг тохируулахаар барьсан хаалт

  • агас дутуу хувцаслах — бүрэн бус хувцаслах

Хэлц үг

  • Хагас нь баривал

  • Хугас нь барь

  • Хагас нь хар бол

  • Хугас нь хар аа

  • Хөөс хүний үгэнд

  • Хагас хүн хууртана

Зүйр цэцэн үг

  • Хагас нь хар бол хугас нь бас хар

  • Хаврын өдөр хагастай хугастай

Хоршоо үг

  • хагас заримдаг — а.дутуу заримдаг, хэсэг бусаг; б.тал

  • хагас дутуу — дутуу заримдаг

  • хагас хугас — хагас дутуу, дутуу дулимаг, зарим нь

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.