хадам

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Нөхөрт нь эхнэрийн, эхнэрт нь нөхрийн талын аав ээж, ахмад хүмүүс
2.
гэрлэсэн хосуудын хамаатан

Ойролцоо үг

худ

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хадам
Харьяалахын тийн	хадмын
Заахын тийн	хадмыг
Өгөх орших тийн	хадамд
Гарахын тийн	хадмаас
Үйлдэхийн тийн	хадмаар
Хамтрахын тийн	хадамтай
Чиглэхийн тийн	хадам руу
Олон тоо	хадмууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хадам аав — нөхрийн, эхнэрийн аав
хадам ах — нөхрийн, эхнэрийн ах
хадам ээж — нөхрийн, эхнэрийн ээж
хадам эгч — нөхрийн, эхнэрийн эгч

Хэлц үг

Хаврын тэнгэр хагастай хугастай
Хадам эх наартай цаартай
Хад гэж хальтрах
Хадам гэж хэгжүүрхэх
Хад сайтай үнэг баатар
Хадам сайтай хүргэн баатар
Хад сайтын үнэг бардам
Хадам сайтын хүргэн бардам
Нохой сайтын хот бардам
Ноён сайтын албат бардам
Хадам эх халтай
Хойд эх хортой
Хадам ээж минь халтай боловч
Халуун цагаа уулгадаг юм
Хадам ээжийн халыг яана вэ
Хар цайны халууныг яах вэ
Хаданд гарсан ямаа
Хаг идээд ирдэг
Хадам дагасан эр
Хазаараа бариад ирдэг
Хазгар хурааж
Хадам ороодог
Хар могойн хор нь хэлнээсээ үүснэ
Хадам эхийн хал нь цээжнээсээ үүснэ
Хар ямааны арьс зөөлөн ч бол хар хур хийж байдаг
Хадам бэр хоёр эвтэй ч бол тар тур хийж байдаг
Ямаан дээл хэдий зөөлөн боовч хард гэнэ
Хадам эх хэдий номхон боловч даг гэнэ

Зүйр цэцэн үг

Хад сайтын үнэг бардам
Хадам сайтын хүргэн бардам

Хоршоо үг

хадам харь — мах цусны холбоотой биш хүмүүс

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.