Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хариулах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠠᠬᠤ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Хариу хэлэх, хариулт өгөх
  2. 2.
    Тусалж дэмжсэний хариуг өгөх, ачлах, тус хүргэх
IIүйл үг
  1. 1.
    Буцаах
  2. 2.
    Намдаах, бууруулах
  3. 3.
    Буцаавал зохих зүйлийг өгөх
IIIүйл үг
  1. 1.
    Малыг бэлчээрлүүлэн маллах
  2. 2.
    Бусдын байдлыг хянаж ажиглах, түүнийгээ ашиглах
IVүйл үг
  1. 1.
    Архийг дахин нэрэх.

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto answer, to reciprocate

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хариулах
Одоо ирээдүй цаг (-на)хариулна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хариуллаа
Өнгөрсөн цаг (-в)хариулав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хариулжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хариулсан
Хэвшсэн нэр (-даг)хариулдаг
Холбох нөхцөл (-ж)хариулж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хариулаад
Болзох нөхцөл (-вал)хариулбал
Хүсэх (-маар)хариулмаар
Захирах (-аарай)хариулаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)хариулахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • амаар хариулах — өөрийн амаар өгөх хариулт

  • бичгээр хариулах — цаасан дээр бичиж хариу өгөх

  • дурамжхан хариулах — дургүй янзтай хариу өгөх

  • зоригтой хариулах — айж ичилгүйгээр хариу өгөх

  • түгдэрч хариулах — бага зэрэг ээрч, гацаж хариу өгөх

  • цухалдангуй хариулах — бачимдсан байдалтай хариу өгөх

  • цээжээр хариулах — юм үзэж харалгүй, өөрийн бодлоор хариу өгөх

  • өндөр дуугаар хариулах — чанга дуугаар хариулт өгөх

  • эцэг эхийн ачийг хариулах — эцэг эхийн ачийг санан эргэж асрах, тэтгэх

  • нөхрийн тусыг хариулах — нөхрийн тусыг санаж эргэж тус хүргэх

  • ачийг бачаар хариулах — хүний ачийг умартах, үл ойшоох

  • гэрт нь хариулах — гэрт нь буцаах

  • нутагт нь хариулах — нутагт нь буцаах

  • мэх хариулах — учраа бөхийн хийсэн мэхийг дагуулан хариу мэх хийж унагах

  • хавдар хариулах — хавдрыг зогсоох

  • эрчийг нь хариулах — эрчийг нь буцаах

  • мөнгө хариулах — үлдсэн мөнгийг нь буцааж өгөх

  • хонь хариулах — хонийг тууж бэлчээх

  • мал хариулах — мал сүргээ сүргээ бэлчээрт маллах

Хэлц үг

  • хүний нүд хариулах — бусдын хараанаас далдуур, бусдыг сэрэмжгүй, анзааргагүй байх үеийг нь ашиглах

  • Хэлэх үгийг эзэнд нь

  • Хариулах малыг бэлчээрт нь

Үгийн гарал

хариу (xariu, “answer, response”) + -лах (-lax).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.