хасаг

нэр үг[χä.sɐq˖]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠠᠰᠠᠭ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Монголын баруун хэсэг, Казахстан улсад амьдардаг Алтай язгуурын түрэг хэлний бүлгийн хүмүүс.

IIнэр үг

1.
Ихэвчлэн орос, украин гаралтай гагцхүү цэргийн алба хаах үүрэгтэй хүмүүс.

IIIнэр үг

1.
Тулган цагираг
2.
Тэрэгний мөөрний гадуур бэхэлсэн цагираг
3.
Чулуун тулганы гурван хавтгай чулуу

Англи утга

нэр үгa Kazakh, a Kazak (person); Kazakh, Kazak; a Cossack (person); Cossack

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хасаг
Харьяалахын тийн	хасгийнW
Заахын тийн	хасгийгW
Өгөх орших тийн	хасагтW
Гарахын тийн	хасгаасW
Үйлдэхийн тийн	хасгаарW
Хамтрахын тийн	хасагтайW
Чиглэхийн тийн	хасаг руу
Олон тоо	хасгуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

тулганы хасаг — тулганы цагариг
дөрвөн хасагтай тулга — дөрвөн цагаригтай их тулга
хасаг тэрэг — а.шатрын тэрэг буюу ханхай; б.мөөрийг нь цагираглан бэхэлсэн мал хөллөж ачаа ачихад зориулсан том тэрэг
чулуун хасаг — чулуугаар хийсэн тулга

Хэлц үг

Галын ойрх
Хасаг халуун
Өсөхөөсөө аваад
Өтлөхөө хүртэл
Хар үхрийн хамар
Хасаг тэрэгний чихнээс салаагүй
Тэнэг хүн тэг дундуур
Хасаг тэрэг зам дундуур
Хаан ч самрах
Хасаг ч захирах
Хар санаа бие отно
Хасаг тэрэг бул иднэ
Харамч хүнд нөхөр хол
Хасаг моринд зам хол
Харамч хүний юм цоожтой
Хасаг хүний юм зэхээстэй
Хартай гэвэл идэхээ бай
Хасаг гэвэл зарахаа бай
Хасаг морь баас ихтэй
Залуу хүн нойр ихтэй
Хасаг тэрэг замын яншаа
Хатсан мэлхий нуурын яншаа

Үгийн гарал

Classical Mongolian ᠬᠠᠰᠠᠭ (qasaɣ, “a Kazakh; a Cossack”), from Turkic قَزاق (qazāq /⁠qazaq⁠/, “Kazakh; Cossack”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.