Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хатах

үйл үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Хуурай болох, ус чийггүй болох
  2. 2.
    Гол горхи ширгэх
  3. 3.
    шилжсэн утгаТурж эцэх, өвчинд нэрвэгдэх, сэтгэл санаа ихэд шаналан зовох
  4. 4.
    шилжсэн утгаЯмар нэгэн юм маш их үгүйлэгдэх, дутагдах
  5. 5.
    шилжсэн утгаҮйл тамаа үзэх, зовох, шаналах
  6. 6.
    шилжсэн утгаӨөр бусад үгийн хамт хэрэглэгдэж, дургүйцэх буюу егөөдөх утга илэрхийлнэ
IIүйл үг
  1. 1.
    Төмрийн зүйл хатан, хатуу болох.

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto dry, wither, waste away

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хатах
Одоо ирээдүй цаг (-на)хатна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хатлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)хатав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хатжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хатсан
Хэвшсэн нэр (-даг)хатдаг
Холбох нөхцөл (-ж)хатаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хатаад
Болзох нөхцөл (-вал)хатвал
Хүсэх (-маар)хатмаар
Захирах (-аарай)хатаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)хатахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хатаж хувхайрах — ус чийггүй болж өгөрших

  • гол горхи хатах — гол горхи ширгэж үгүй болох

  • өвчинд хатах — өвчинд нэрвэгдэн турж эцэх

  • гэрээ санан хатах — гэрээ ихэд санах, гэрээ санан бэтгэрэх

  • зовлон зүдгүүртээ хатах — зовлон зүдгүүрт нэрвэгдэх, ихэд зовж зүдрэх

  • уй гашуундаа хатах — уй гашуундаа шаналах, тайвширч чадахгүй байх

  • үхсэн хатсаны чинь үл — таашаасан. - юуны чинь, ямар юмны чинь

  • –Ямар үхсэн хатсандаа инээсэн юм яриа

Хэлц үг

  • хатсан борц шиг — хорчгор туранхай

  • сархинаг хатах — ихэд ангаж ундаасах

  • сэтгэл хатах — сэтгэл ихэд зовж шаналах, уйтгарлан гуниглах

  • уйтгартаа хатах — ихэд уйтгарлан гуних

  • элэг хатах — а.энэлж шаналах, ямар нэг зүйлийг хүлээж сэтгэл хатах; б.ихэд цангах

  • нарийндаа хатах — ихэд харамлах, харамч хариг зан гаргах

  • шар махтайгаа хатах — а.сэтгэл ихэд шаналан зовох; б.ихэд зовж зүдрэх; #шилж. Цангах, ангах: хатаж үхэх шахах

  • ↑ нарийндаа хатах

  • ↑ сархинаг хатах

  • ↑ сэтгэл хатах

  • ↑ уйтгартаа хатах

  • ↑ шар махтайгаа хатах

  • ↑ элэг хатах

Зүйр цэцэн үг

  • Баас хатавч өмхийгөө тавьдаггүй

Үгийн гарал

Compare Yakut хат (xat).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.