Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

ходоод

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    биеийн тамирХоол боловсруулах, булчинлаг ханатай уут мэт эрхтэн
IIнэр үг
  1. 1.
    Бургас мэтээр сүлжиж хийсэн загас барих нэгэн зүйл тор, нэгэнт орсон загас буцан гарч үл чадна.
нэр үг
  1. 1.
    уут мэт хэлбэртэй, булчинлаг бөгөөд сунаж агшдаг хоол боловсруулах эрхтэн.

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнходоод
Харьяалахын тийнходоодын
Заахын тийнходоодыг
Өгөх орших тийнходоодод
Гарахын тийнходоодоос
Үйлдэхийн тийнходоодоор
Хамтрахын тийнходоодтой
Чиглэхийн тийнходоод руу
Олон тооходоодууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ходоодны шүүс — хоол боловсруулах шингэн

  • ходоодны үрэвсэл — ходоодны салстын үрэвсэл

  • ходоод бордох — бог малын ходоодонд махны цөвдлийг хэрчиж, амтлан хийх

  • ходоод буух — а.ходоод өвдөх; б.мяраалж их гэдэс гарах

  • ходоод муудах — хоол боловсруулах эрхтэн өвчлөх

  • ходоод орших — цутгасан ходоодыг чанахад хялбар болохгүй шүүрхийтэх

  • ходоод сунах — биеийн галбир, элдэв олиг өвчний улмаас ходоод хэвийн байрнаасаа доош унжих

  • ходоод цутгах — бог малын цусыг ходоодон дотор нь хийж, амтлан найруулж бэлдэх

Хэлц үг

  • ходоод халаах юм — архи

  • баян ходоод — а.улсын баяр наадмын дааганы уралдаанд сүүлдсэн даага; б.шилж. ажил хөдөлмөр, уралдаан тэмцээнд сүүлд барьсан, эцэст орсон хүн

  • ходоод хагаравч тогоон дотроо — толгой хэмхрэвч малгай дотроо, тохой хэмхрэвч ханцуй дотроо гэдэгтэй адил

  • ходоодныхоо мухарт хийх — бусдад дуулгахгүй ягштал санах, ягштал бодох

  • ходоод бүтэн байх — амьд мэнд байх, амьдрах

    Цагаач хүн ходоод бүтэн байвал дээр биш үү. Ахтайгаа тоглож болдоггүй юм шүү гэж Бадарч нүдээ анин бүдүүн дуугаар инээв (Ч.Лодойдамба, Тунгалаг тамир).

  • ↑ баян ходоод

  • Мах идье гэвэл малаа хариул

  • Ходоод идье гэвэл хонио хариул

  • Ходоод дүүрэн хорт арга

  • Гэдэс дүүрэн гэмт ухаан

  • Ходоод нь хонхон эрдэнэ

  • Хоёр нүд нь лонхон эрдэнэ

  • Ходоод нь цадавч

  • Хоёр нүд нь цадахгүй

  • Ходоод хагаравч тогоон дотроо

  • Хотол хагаравч гүрэн дотроо

  • Хоолой сайтайгаараа умзад тавина

  • Ходоод сайтайгаараа гонир тавина

Зүйр цэцэн үг

  • Ходоод нь хонхон эрдэнэ

  • Хоёр нүд нь лонхон эрдэнэ

  • Ходоодоо идэхэд хоёул болоосой

  • Хонио хариулахад хориул болоосой

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.