Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хулгай

нэр үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Амины болон улсын өмч хөрөнгө, эд юмыг зүй бусаар нуун авах завших нь
  2. 2.
    Юмыг хулгадаг, хулгайлдаг хүн
  3. 3.
    хуучирсанУлс төрөөс урваж тэрсэлсэн этгээд
  4. 4.
    Нууц далдуур буюу мэдэгдэлгүй болох байдал

Ойролцоо үг

хэрэг

Англи утга

  • нэр үгtheft; thief; rebel, bandit
  • тэмдэг нэрclandestine, secret

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхулгай
Харьяалахын тийнхулгайн
Заахын тийнхулгайг
Өгөх орших тийнхулгайд
Гарахын тийнхулгайгаас
Үйлдэхийн тийнхулгайгаар
Хамтрахын тийнхулгайтай
Чиглэхийн тийнхулгай руу
Олон тоохулгайнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хулгай баригдах — нууж үйлдсэн хулгайн гэмт үйл явдал илрэх

  • хулгайд сэрдэх — хэн нэгнийг хулгай хийсэн байх гэж сэжиглэх

  • хулгай хийх — амины болон улс нийгмийн эд хөрөнгийг зүй бусаар нууж авах

  • хулгайд хардах — хулгайлсан гэж бусдыг сэжиглэх

  • хулгайн хэрэг — хулгайн гэмт явдал

  • хулгай авах — хулгайч бусдын эд зүйлийг зүй бусаар нууж авах

  • хулгай орох — хулгайч бусдын эд хөрөнгөнд халдах

  • хулгай үүрлэх — а.хулгай дээрэм хийгчид нэгэн газарт нуугдан хоргодох; б.хулгай хийгчдийн сүлбээлдэн бүлгэлэх

  • хулгайд алдах — хулгай авах

  • хулгайн уяа — а.хулгайлсан малыг уях нууц газар; б.хулгайчийг хүлэх нэгэн зүйлийн тусгай уяа; в.хуучир. ялтаны хулгайлсан юмыг далдлан шилжүүлж, ялтаныг хамтран хуулиас зайлуулах ажиллагаа

  • урвасан хулгай — төрд тэрсэлсэн этгээд

  • хулгайгаар гарах — нууцаар гарч одох

  • хулгайгаар явах — нууцаар явах

  • хулгай салхи — дулааны улиралд гэр, байшингийн сүүдэр талын цонх, үүд, хаяа хатавчны завсраар үлээх сэрүүн салхи

  • хулгай сум — а.далдаас гэнэдүүлэн харвасан сум; б.шилж. далдуур хийсэн хор хөнөөл

Хэлц үг

  • хулгай гэзэг — толгойн хонхор шилний дээдхэн хэсэг газар

  • хулгай нүдээр харах — бусдад анзаарагдахгүйгээр сэм харах

  • ↑ зүүдээ ярих гээд хулгайгаа ярих

  • Зэрлэг чоныг аргацаахад хялбар

  • Хулгай зусрыг сэргийлэхэд бэрх

  • Нүгэл хийвэл зовуур үзнэ

  • Хулгай хийвэл ташуур үзнэ

  • Өр шир хийсэн хүн

  • Төрсөн газраа зовоох

  • Хулгай худал хэлсэн хүн

  • Амь биеэ зовоох

  • Тариа идэх гахай дэлэнгээр чинэнэ

  • Хулгай хийх хүн нохойгоор туршина

  • Хорт могойг нарийн гэж бүү барь

  • Хулгай худлыг өчүүхэн гэж бүү бас

  • Худал гэдэг мэх

  • Хулгай гэдэг заль

  • Худал хэлбэл хууль хэцүү

  • Хулгай хийвэл цааз хэцүү

  • Худал хэлж мэргэн болохгүй

  • Хулгай хийж баян болохгүй

  • Худал хэлж сурахаар хумсаа авч сур

  • Хулгай хийж сурахаар гутлаа уллаж сур

  • Худал хэлэхээс аваад

  • Хулгай хийх хүртэл

  • Худал цуурхал хэлбэл үнэн чанаргүй болдог

  • Хулгай дээрэм хийвэл хууль цаазанд ордог

  • Хулгай авах малгүй

  • Хорхой нуугдах хувцасгүй

  • Хулгай бүрийд

  • Чоно бороонд

  • Хулгай дарвал хууль бий

  • Хугацаа зөрчвөл цааз бий

  • Хулгай дээрэм хийвэл хууль цаазанд орно

  • Худал хуурмаг хэлбэл үнэ цэнээ барна

  • Хулгай хийвэл баригдана

  • Худал хэлбэл жигшигдэнэ

  • Хулгай хийж хулмалзаж суухаар

  • Хуцаа алаад мэлмэлзэж суусан дээр

  • Хулгай хийж

  • … болон өөр 7

Зүйр цэцэн үг

  • Хулгайг цээрлүүлж

  • Худлыг мохоох

  • Хулгайн үндсийг эс тасалбал

  • Хожмын хор нь их

Хоршоо үг

  • хулгай дээрэм — а.хүний эд зүйл, үнэт хөрөнгийг, ил далд цөлмөн авах; б.төрд тэрслэн самуун дэгдээгч

  • хулгай зэлгий — хулгайч

  • хулгай худал — хулгай хийж худал хэлэх явдал

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *kulagaï, compare Dongxiang ghugvei (“thief”). Equivalent to хулгах (xulgax, “to steal”) + -ай (-aj).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.