Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хуурах

үйл үгнэр үг/xʊːrəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠠᠭᠤᠷᠬᠤ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Арьс, хальс, холтос зэрэг юм, мөн наасан цавуудсан юм өөрөө аяндаа салах, ховхрох
IIүйл үг
  1. 1.
    Худал зүйлд итгүүлэх, мэхлэх
  2. 2.
    Бүтэхгүй зүйлд дэмий итгэж суух
IIIүйл үг
  1. 1.
    Хоол идээний зүйлийг халуун галд хайрч болгох

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto deceive, to beguile, to cheat
  • үйл үгto fry, to broil
  • үйл үгto peel off, to tear off

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хуурах
Одоо ирээдүй цаг (-на)хуурна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хуурлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)хуурав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хуурчээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хуурсан
Хэвшсэн нэр (-даг)хуурдаг
Холбох нөхцөл (-ж)хуурч
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хуураад
Болзох нөхцөл (-вал)хуурвал
Хүсэх (-маар)хуурмаар
Захирах (-аарай)хуураарай
Үгүйсгэх (-хгүй)хуурахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • будаг нь хуурах — будаг нь өөрөө салах, ховхрох

  • гарын арьс хуурах — гарын арьс өөрөө ховхрох

  • модны холтос хуурах — модны холтос аяндаа салж унах

  • нөхрөө хуурах — а.анд найзаа мэхлэх; б.ханилснаа мэхлэх

  • үгээр хуурах — гоё сайхан үгэнд итгүүлж мэхлэх

  • биеэ хуурах — бүтэхгүй зүйлээр өөрийгөө тайвшруулах, түүндээ итгэх

  • санаагаа хуурах/сэтгэлээ хуурах — санаа, сэтгэлээ худал зүйлээр тайвшруулах

  • тогоонд хуурах — халуун тогоонд хайрч болгох

  • хуурсан хоол — хуурч болгосон хоол

Хэлц үг

  • нүд хуурах — а.хүссэн зүйлд нь ялимгүй бага юм өгсөн болж өнгөрөөх; б.ажлыг оромдох, хийсэн нэр зүүх

  • ↑нүд хуурах

  • ↑ тонтгор бөгсөөр ертөнцийг хуурах

  • Хуурах худалчийн жиг

  • Хумслах хулгайчийн жиг

  • Хуурах худалчийн зээ

  • Хумслах хулгайчийн зээ

Зүйр цэцэн үг

  • Хуурсаар худалч болох

  • Хумсалсаар хулгайч болох

  • Хуурах худалчийн зээ

  • Хумслах хулгайчийн зээ

  • Нүглийн нүдийг гурилаар хуурах

Хоршоо үг

  • хуурах мэхлэх — мэхлэх, залилах

  • хуурах залилах — мэхлэх, гоё сайхан үгэндээ итгүүлэх

Үгийн гарал

Cognate with Buryat хуураха (xuuraxa) and Kalmyk хуурх (xuurx) (obsolete).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.