Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хэрэглэх

үйл үг/xirəɡɮəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠬᠦ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Юмыг өөрийн ажил төрөлд ашиглах, эдлэх

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto use, apply

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хэрэглэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)хэрэглэнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хэрэглэлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)хэрэглэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хэрэглэжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хэрэглэсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)хэрэглэдэг
Холбох нөхцөл (-ж)хэрэглэж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хэрэглээд
Болзох нөхцөл (-вал)хэрэглэвэл
Хүсэх (-маар)хэрэглэмээр
Захирах (-аарай)хэрэглээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)хэрэглэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • арга хэрэглэх — юмыг хийж бүтээхэд арга ухаан гаргах

  • заль хэрэглэх — муу арга мэх гаргах

  • түлшинд хэрэглэх — түлш болгож ашиглах

  • хүчийг нь хэрэглэх — хүч хөдөлмөрийг нь завших

  • эд мөнгө хэрэглэх — эд мөнгө эдэлж явах

Хэлц үг

  • Хэрэглэх болоход

  • Хэрмийн сүүл лан хүрнэ

  • Хэрэглэх үед хэрээн нүд мянган лан

  • Хясах үед хярсны сүүл түмэн лан

  • Хэрэглэх эрдэмгүй хүний ам нь

  • Хэрэггүй онгойсон нүхтэй адил

  • Хэтэрхий эрдэмт хүний ам нь

  • Хээрийн бадам лянхуа мэт

  • Эрэх үед элээний сүүл мянган лан

  • Хэрэглэх үед хэрээний нүд түмэн лан

Зүйр цэцэн үг

  • Хэрэглэх болоход хэрмийн сүүл лан хүрнэ

Үгийн гарал

From хэрэг (xereg, “use”) + -лах (-lax).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.