Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хүлэг

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    хуучир. Бурхан, сахиулсан савдагийн унаа;
  2. 2.
    Хурд сайтай, дээд зэргийн морь
  3. 3.
    хуучирсанхааны хамгийн итгэмжит шадар баатар, сайд
  4. 4.
    Хүлэг зээрд (найман ажнайн нэг).
IIнэр үг
  1. 1.
    Хүлэх уях хэрэглэл, дээс, сур, олс
  2. 2.
    хуучирсанБүс.

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхүлэг
Харьяалахын тийнхүлгийн
Заахын тийнхүлгийг
Өгөх орших тийнхүлэгд
Гарахын тийнхүлгээс
Үйлдэхийн тийнхүлгээр
Хамтрахын тийнхүлэгтэй
Чиглэхийн тийнхүлэг рүү
Олон тоохүлгүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хүлэг баатар — а.хааны хамгийн итгэлтэй шадар сайд; б.алдартай баатар

  • хүлгийг тайлах — хүлсэн дээс, сурыг тайлах

  • хананы хүлэг — хана хүлэх сур дээс

Хэлц үг

  • Аавыг мэнд байхад ард олныг таних

  • Хүлэг морийг байхад хөвч талыг таних

  • Дэм дэмэндээ

  • Дээс эрчиндээ

  • Хүн хүндээ

  • Хүлэг эрчиндээ

  • Морь олон боловч аргамаг ховор

  • Хүлэг олон боловч ажнай ховор

  • Морь олон боловч

  • Хүлэг мэт морь бэрх

  • Хүлэг хурдан боловч

  • Морины хаан лхагаас дор

  • Хөглөж туйлахыг нь үзээгүй бол

  • Хүлэг гэж бүү магт

  • Хөдөс оёхыг нь хараагүй бол

  • Уран гэж бүү магт

  • Хөтөл давахыг нь хараагүй бол

  • Хөрс муудвал элс болно

  • Хүлэг муудвал явган болно

  • Хөх монголын чимэг

  • Хүлэг уяаны чимэг

  • Хөх өнгө монголын чимэг

  • Хүлэг морь уяаны чимэг

  • Хүлэг болох унаганаасаа

  • Хүн болох багаасаа

  • Хүлэг морь авъя гэвэл шүдийг нь тат

  • Хүнтэй нөхөр болъё гэвэл сэтгэлийг нь шинж

  • Хүлэг морь авъя гэвэл шүдийг нь үз

  • Ханилж нөхөрлөе гэвэл сэтгэлийг нь үз

  • Эгнэгт хань болъё гэвэл цэнийг нь үз

  • Хүлэг морь бэлчээртээ

  • Хүний хүү нутагтаа

  • Хүлэг морь тоосондоо

  • Хүлэг морь (эрийн) хүний нөхөр

  • Хүдэр нум зоригийн нөхөр

  • Хүлэг муутай хүнд газар хол

  • Ая муутай хүнд нөхөр хол

  • Хүлэг туруугаараа танигддаг (ялгардаг)

  • Хүн эрдмээрээ шалгардаг

  • Хүлэг өсдөг

  • … болон өөр 84

Зүйр цэцэн үг

  • Хүлгийн зоригийг уул ч цуцаадаггүй

Хоршоо үг

  • хүлэг морь — алдар цуутай сайн морь

  • уяа хүлэг — уях, хүлэх юм

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.