хөрш

тэмдэг нэрнэр үг/xorʃ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠥᠷᠰᠢ

Тайлбар

тэмдэг нэр

1.
Айл зэргэлдээ, залгаа

нэр үг

1.
мужийн дэргэд эсвэл эргэн тойронд
- Ашевилын ойрхон онгоц сүйрсэн
- түүнийг хөршийнх нь хэн нэг үргэлж бургуутгадаг
- би энэ газар нутагт байх дараагийн удаа чамд очих болно

тэмдэг нэр

1.
нийтлэг хил хязгаар эсвэл зах байж байгаа; хүрч байгаа
- зэргэлдээ орших эдлэн газрууд
- зэргэлдээ байгаа өрөөнүүд
- Рходе арал хоёр улстай хиллэж байдаг; Массачусет болон Коннектикут
- Францтай хиллэдэг Германы тал
- Идахогийн зэргэлдээ муж болон Юта
- зэргэлдээ хотууд

Ойролцоо үг

ойр ойролцоо хажууханд зэргэлдээ орших хөрш зэргэлдээ зэргэлдээ

Англи утга

нэр үгneighbour
тэмдэг нэрneighbouring

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хөрш
Харьяалахын тийн	хөршийн
Заахын тийн	хөршийг
Өгөх орших тийн	хөршид
Гарахын тийн	хөршөөс
Үйлдэхийн тийн	хөршөөр
Хамтрахын тийн	хөрштэй
Чиглэхийн тийн	хөрш рүү
Олон тоо	хөршүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хөрш айл — зэргэлдээ айл
хөрш улс — а.айлын хүмүүс; б.хил залгаа улс орон

Хэлц үг

Айл хүний амь нь нэг
Хөрш хүний хөвөө нь нэг
Хөрш улс зан нэгтэй
Найз улс барьц нэгтэй
Хүүхэд нохойг өмөөрвөл
Хөрш зэргэлдээ суухгүй

Хоршоо үг

айл хөрш — зэргэлдээ байгаа, хаяа залган байгаа хүмүүс

Товчилсон үг

ХОХ — Хөрш Орнуудын Хэлтэс

Үгийн гарал

Found only in Khalkha and Buryat хүршэ (xürše). Most likely borrowed from a Kipchak Turkic language, compare Bashkir күрше (kürşe, “neighbor”), Kazakh көрші (körši, “neighbor”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.