хөө

нэр үгтэмдэг нэраялга үгүйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Юманд тогтсон утаа, тортог

IIтэмдэг нэр

1.
Өвч, бүхэл

IIIнэр үг

1.
Саад, тотгор
2.
Аягүй явдал, тааламжгүй хэрэг, зохисгүй явдал

IVаялга үг

1.
Дотночлон хэлэхэд хэрэглэх аялга үг
2.
Дуу, шүлгийн айзам хэмнэлийг зохируулах аялга.

Ойролцоо үг

хал ажлаас хөө ажлаас хал нутаг заа цөл

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хөө
Харьяалахын тийн	хөөний
Заахын тийн	хөөг
Өгөх орших тийн	хөөд
Гарахын тийн	хөөнөөс
Үйлдэхийн тийн	хөөгөөр
Хамтрахын тийн	хөөтэй
Чиглэхийн тийн	хөө рүү
Олон тоо	хөөнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хөө хар — хав хар, пад хар
хөө болох — а.хөө суух, хөөтэй болох; б.гай уршиг, балаг болох
хөө дарах — тогооны ёроолын хөө дагшраад халах нь удаан болох
хөө суух — хөөтэй болох, хөө тогтох
хөө түрхэх — а.хөөтэй болгох; б.шилж. хүний нэр нүүрийг гутаах
тогооны хөө — тогооны ёроолд тогтсон тортог
яндангийн хөө — яндангийн тортог
бөөн хөө — тэр чигээрээ хөө
хөө дээл — хуучир. - толгойгоор углаж өмсөх энгэргүй дээл
хөө хуяг — хуучир. - толгойгоор углаж өмсөх, энгэргүй, төмөрлөгөөр хийсэн битүү хувцас, урьдын цагт цэргийн хүмүүс өмсч байжээ
хөө тарих — балаг тарих, гай болох
аа хөө — за та юу гэнээ
юү гэнэ хөө — та юу хэлэв

Хэлц үг

хөө шиг дотортой — маш муу санаатай, муу юм санаж бодож явдаг
хөөтэй төлөг шиг — үзэмжгүй, халтар заваан
хөөтэй тогооны бариул — зарц, заруул
Хэн ингэж хөөтэй тогооны бариул болж дарлуулж суудаг юм (Б.Дариймаа, Зандан ээжийг минь асуувал).
хөөтэй тогооны бариул болох — зарцлагдах
Хэн ингэж хөөтэй тогооны бариул болж дарлуулж суудаг юм (Б.Дариймаа, Зандан ээжийг минь асуувал).
Гай гай гэтэл гарынх нь
Хөө хөө гэтэл хөлийнх нь
Хөөс чинь гэртээ
Хөө чинь тогоондоо
Хөө хар нь
Гүн хар аа
Хөөе чинь гэртээ
Хүн шиг царайтай
Хөө шиг дотортой
Хүний хэлсэн биендээ
Хөө барьсан нүүрэндээ

Зүйр цэцэн үг

Хөө нь их
Хөндий нь бага
Хөөтэй ойртвол бараан
Сүүтэй ойртвол цагаан
Муугаас муу
Модноос хөө

Хоршоо үг

хөө тортог — гал утаанаас гарах бохир
гай хөө — ажил хэрэгт саад тотгор болсон зүйл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.