цааш

дайвар үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

дайвар үг

1.
Нааш гэдгийн эсрэг утга, чанагш
2.
Товлосон хугацаанаас хойш, дараа
3.
Өөр, бусад
4.
Үйл үгийн захирах хүсэх төлөвийн ард орж хүч нэмэгдүүлэх, шургуу шаардах утга илэрхийлнэ
5.
цаг хугацаа эсвэл орон зайн хувьд хол байгаа
- усан онгоц 5 бээр хол (эсвэл цаана) байсан
- цэнгүүн 2 долоо хоног (эсвэл цааш) болсон
- алс өмнө 18-р зуунд

Эсрэг үг

нааш

Нийлмэл үг

цааш бай! — чанагш, хол бай!
цааш бол! — эндээс холд!
цааш болох — а.хол болох; б.хойшлогдох, сунжрах
аравдаас цааш — арав хоносны дараагаар
маргаашаас цааш — маргааш өдрөөс хойш
үүнээс цааш — үүнээс хойш
үүнээс цааш юмгүй — үүнээс өөр юмгүй
тогловол тоглог цаашаа — тогловол тоглог яадаг юм
үхэг цаашаа — үхвэл үхэг, яавал яаг
хэлэг цаашаа — яршиг төвөг хэлэг
яваад үзэг цаашаа — яршиг, явна биз

Хэлц үг

цаашаа ч үгүй, наашаа ч үгүй — гацах
цааш[аа] харах — (хар яриа) үхэх, нас барах
Түүний чинь дараа Өлзийт чи бид хоёрыг их сэжиглэсэн гэдэг. Тэр ашгүй эрлэгийн авралаар цаашаа харсан юм (П.Хорлоо, Говийн хүү).
Эндэхийн хэдэн зөнөгийг цааш харахаар энэ юмнууд бидний гар дээр сул ирнэ (Х.Зандраабайдий, Цаг бусын хувилгаад).
цааш [нь] харуулах — (хар яриа) хүн, амьтныг алах, хороох
Тэр хоёр талийгч хүн Хятадад элэгтэй тул тэднийг цааш нь харуулах явдал Сайн Ноён ханы зэрэг хүнд ашигтай байжээ (Б.Ринчен, Үүрийн туяа).
цааш нь хийх — (хар яриа) хүний амь насыг бүрэлгэх
Дээрх хэргээр шалтгаалж, намайг цааш нь хийх зорилготой үйлдэл байсан гэж бодож байна. Харамсалтай нь тэд амжсангүй.
↑ хамраасаа цааш хардаггүй
↑ хүйтний ам наашаа, хөхүүрийн ам цаашаа
↑ хянган хамрыг нь цааш хийх
Нааш харагсдын магнайд тос
Цааш харагсдын борвинд сүх
Хүн сайн ч хэлэхээс нааш санадаггүй
Цааш нимгэн ч чичихээс нааш цоордоггүй
Цаг мөчийг эрдэнэ шиг үз
Цааш чармайхаа үүрд бод

Хоршоо үг

цааш нааш — чанагш нааш
нааш цааш — а.урдуур хойгуур; б.ийш тийш

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.