Үндсэн хэсэг рүү шилжих

чадах

үйл үг[t͡ʃʰä.tə̆χ]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Ажил үйлийг гүйцэтгэх чадвартай болох
  2. 2.
    Бусдыг хясан хяхах, дөнгөх

Англи утга

  • үйл үгto be able to do

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)чадах
Одоо ирээдүй цаг (-на)чадна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)чадлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)чадав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)чаджээ
Үйлдсэн нэр (-сан)чадсан
Хэвшсэн нэр (-даг)чаддаг
Холбох нөхцөл (-ж)чадаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)чадаад
Болзох нөхцөл (-вал)чадвал
Хүсэх (-маар)чадмаар
Захирах (-аарай)чадаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)чадахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ажиллаж чадах — ажил хийх чадвартай байх

  • уншиж чадах — унших чадвартай байх

  • чадан ядан бичих — дөнгөн данган бичих

  • чадан ядан орчуулах — арай чамай орчуулах

  • чадан ядан хийх — арай чамай хийх

  • –Түүнийг сайн чадсан яриа

Хэлц үг

  • чадах чинээгээрээ/чадах ядахаараа — үйл ажилд хүч чадлаа шавхан гаргах

  • Мэдэх нь бага боловч мэргэлэх нь их

  • Чадах нь бага боловч чалчих нь их

  • Чадах хүний гар уран

  • Чадахгүй хүний нүд уран

Хоршоо үг

  • чадан ядан — арай чамай, дөнгөн данган

Үгийн гарал

Inherited from Classical Mongolian [Term?], from Middle Mongol [Term?].

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.