Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

чиг

нэр үгдайвар үгсул үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Шулуун, эгц, зүг
  2. 2.
    Учир, зорилго, чиглэл
IIнэр үг
  1. 1.
    Дэрс, зэгс, бургас зэргээр сүлжсэн элдэв хэрэглэл
IIIнэр үг
  1. 1.
    Хүн, амьтны яс хугарсан, бэртэж гэмтсэнд газарт түшиг болгон хавчиж барьж боох нарийн мод, хавтгай бэлдэц
IVдайвар үг
  1. 1.
    Гэнэт яг болох байдал
Vсул үг
  1. 1.
    Дутагдах утга илтгэх сул үг

Ойролцоо үг

занхандлагачангалуур

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнчиг
Харьяалахын тийнчигийн
Заахын тийнчигийг
Өгөх орших тийнчигт
Гарахын тийнчигээс
Үйлдэхийн тийнчигээр
Хамтрахын тийнчигтэй
Чиглэхийн тийнчиг рүү
Олон тоочигүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • чиг алдах — зүгээ алдах)

  • алсын чиг — алсын зорилго

  • ажлынхаа чигийг олох — ажлынхаа учир, зорилгыг мэдэх

  • аг чиг байх — чимээ сураггүй байх

  • учир чиг нь мэдэгдэх — учир начир, зорилго нь мэдэгдэх

  • чиг үүд — хулсны ширхэг, зэгс дэрсний ишээр хийсэн үүд, цонхны хаалт хөшиг

  • чиг барьж боох — бэртсэн газар нь нарийн мод, бэлдэц барьж боох

  • гарт нь чиг барих — бэртсэн гарт нь чиг барьж боох

  • уурганд чиг барих — хугарсан уурганд нарийн мод барьж уях, хүлэх

  • чиг жигнүүр — нарийн модыг зэрэгцүүлэн хийсэн жигнүүр

  • чиг хийх — яг таг хийх

  • ажил чиг яахав дээ — ажил яах вэ, болно

  • даан чиг — даан ч

  • тийм болов чиг — тийм болсон ч

  • тэр чиг яах вэ — тэр яах вэ, болно

Хэлц үг

  • таг чиг болох — а.огт чимээгүй байх; б.хэл сураггүй болох

  • Чиг мэт эвхэж

  • Чулуу мэт зангидах

  • Чиг харавч хайр

  • Чимхээд өгөвч сэтгэл

Хоршоо үг

  • зүг чиг — зүг

  • чиг шулуун — эгц шулуун

  • баримжаа/чиг баримжаалал — а.өөрийнхөө болон бусдын байрлалыг орчинтойгоо харьцуулан тодолхойлох; б.тодорхой нэг эрх ашгийн үүднээс үйл ажиллагаандаа баримтлах чиг шугам; в.нөхцөл байдлыг зөв үнэлэн тунгаасны үндсэн дээр, учрыг нь олох, цаашдын чиг хандлагаа тогтоох чадвар

  • чиг баримжаа — зорилго чиглэл

  • чиг журам — ариун зорилгоо болгосон журам

  • чиг хандлага — ямар нэгэн үйлд хэрэгт баримтлах үзэл санааны чиглэл

  • аг чиг — чимээ аниргүй, чимээ сураггүй

  • учир чиг — аливаа зүйлийн зорилго, чиглэл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.