шал

нэр үгсул үгүйл үг/ˈɕaɮ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠱᠠᠯᠠ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Орон гэр, байшин барилгын мод, чулуу, тоосго зэргээр хийсэн дэвсгэр

IIнэр үг

1.
Гутлын хавчаар хийх, хэнгэрэг ширлэхэд хэрэглэх нэгэн зүйл илэг.

IIIнэр үг

1.
шал шал чимээ. (шингэн нялцгай юмыг цохих дэлдэх, унахад гарах дуу чимээ), шал шал дуугарах (шингэн зүйлийн дээрээс дуслахад гарах дуу чимээ), шал хийх (а.юмнаас шал гэсэн чимээ гарах; б.шилж

IVсул үг

1.
Хүч нэмэгдүүлэх сул үг; бүр, огт

Vсул үг

1.
шал хөрс (говь цөл газрын хотгор хонхор газар тохиолддог, дээд талдаа хагарч хатсан шаварлаг хөрс).

VIнэр үг

1.
Ус тогтдог, бараг ургамалгүй, хужир мараа бүхий, хонхор хотгор, хөндий хоолой

Ойролцоо үг

ёроол шах

Англи утга

нэр үгfloor (bottom part of a room)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	шал
Харьяалахын тийн	шалийн
Заахын тийн	шалыг
Өгөх орших тийн	шалд
Гарахын тийн	шалнаас
Үйлдэхийн тийн	шалаар
Хамтрахын тийн	шалтай
Чиглэхийн тийн	шал луу
Олон тоо	шалнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

шал тавих — а.өрөө тасалгаанд мод чулуугаар дэвсгэр хийх; б.өвлийн цагт гэр барихад зориулж хавтгай модон дэвсгэрийг эгнүүлэн, шороонд суулгах
шал товших — хөлөөрөө шалан дээр хөнгөн цохих
шал хийх — орон гэр байшин барилгад шал тавих
байшингийн шал — байшин барилгад мод зэргээр хийсэн дэвсгэр
банзан шал — банз модоор хийсэн шал
шал дэмий — бүр дэмий
шал нойтон — маш нойтон
шал өөр — огт өөр
шал тэнэг — маш тэнэг
шал худал — огт худал
шал согтуу — бүр согтуу
шал ус болох — нэвт норох, усан гүзээ болох

Хэлц үг

Сахил аваад
Шал дордов
Шал согтуу
Шалхгар мах
Шал тэнэгт магтуулахаар
Чанга цэцэнд хараалгасан нь дээр
Шал хийх шавхруугүй
Шаазанд хийх цэгээгүй

Хоршоо үг

шал тойром — ус тогтдог, хонхор хотгор хөндий хоолой

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.