Үндсэн хэсэг рүү шилжих

шингэн

тэмдэг нэрнэр үг/ʃiŋɡəŋ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠰᠢᠩᠭᠡᠨ

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Өтгөн гэдгийн эсрэг утга, өтгөн агшуун биш
  2. 2.
    Олон биш цөөн, сийрэг

Ойролцоо үг

Эсрэг үг

Англи утга

  • тэмдэг нэрrunny, thin, watery; rare, sparse, few; liquid
  • нэр үгliquid

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийншингэн
Харьяалахын тийншингэний
Заахын тийншингэнийг
Өгөх орших тийншингэнд
Гарахын тийншингэнээс
Үйлдэхийн тийншингэнээр
Хамтрахын тийншингэнтэй
Чиглэхийн тийншингэн рүү
Олон тоошингэнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • шингэн бодос — өтгөн биш, урсамтгай бодос

  • шингэн саван — тусгай саванд савлагдсан ахуйн ариун цэврийн хэрэглээнд зориулагдсан шингэн байдалтай саван

  • шингэн сүү — өтгөн биш сүү

  • шингэн түлш — шахмал биш түлш

  • шингэн цай — идээ багатай цай

  • шингэн шатахуун — шингэн түлш

  • шингэн сахал — сийрэг сахал, өтгөн биш сахал

  • шингэн үс — өтгөн биш тачир үс

  • шингэн царай — цайвар царай

  • шингэн цус — өтгөн биш цус

  • шингэн хаагдах — анагаах. - шээс хаагдах

  • Дууны өнгө нарийн болоод тодорхой байдал

Хэлц үг

  • шингэн мөр үзэх эер — шээх

  • шингэн алдах — гэдэс өвдөж гүйлгэх, суулгах

    Наран хоолны хордлого болж, хэдэн хоног шингэн алдаж, их ядарчээ.

  • шингэн мөр үзэх — шээх

    Шингэн мөр үзэхээр гэрээс гарлаа.

  • шингэнийг идэж, нимгэнийг өмсөх — ариг гамтай амьдрах

    Миний бодохоор шингэнийг идэж, нимгэнийг өмсөж байх нь дээр. Өтлөхийн үзүүр охиноо гээд хүрвэл манийг биш, харж үзэх хүргэнтэй биш үү (Төмөрбагана, Малчдын үрс).

  • Зөөлөн биетэй

  • Шингэн дуутай хүн үү?

  • Нимгэн боловч дээл

  • Шингэн боловч будаа

  • Нимгэн боловч ширдгээ дэвс

  • Шингэн боловч цайгаа барь

  • Өтгөн дээр нь өлбөлзөн

  • Шингэн дээр нь шилбэлзэх

  • Хар боловч цай

  • Шингэн боловч хоол

  • Шингэн боловч цайгаа чанана

  • Нимгэн боловч ширдгээ дэвсэнэ

  • Шингэн будаа шингүүртэй

  • Шингэсэн хойноо гүйвэртэй

  • Шингэн будааны халуун нь сайн

  • Шинэ бэрийн ажилтай нь сайн

  • Шингэн нялх чамтай хэлэлцэхээр

  • Шилбийн бөөсөө алж суувал дээр

  • Шинэ хувцас өмсвөл хуучирна

  • Шингэн будаа чанавал өтгөрнө

Хоршоо үг

  • хөнгөн шингэн — а.хурдан шаламгай; б.ануухан, тэнхлүүн; в.авсаархан, цомхон

  • өтгөн шингэн — а.өтгөн болоод шингэн; б.эер. баас, шээс, шингэн мөр эер. - шээс

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *siŋgen (“thin, watery”), likely from *siŋge- (“to digest, to set”), see шингэх (šingex). Compare Mangghuer shangan (“watery, thin”). Outside of Mongolic, compare Yakut синньигэс (sinńiges).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.