ялаа

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
амьтанХос далавчит шавжуудын нийт нэр, төрөл зүйл маш олон

Англи утга

нэр үгfly (Muscidae)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	ялаа
Харьяалахын тийн	ялааны
Заахын тийн	ялааг
Өгөх орших тийн	ялаад
Гарахын тийн	ялаанаас
Үйлдэхийн тийн	ялаагаар
Хамтрахын тийн	ялаатай
Чиглэхийн тийн	ялаа руу
Олон тоо	ялаанууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

ялааны цохиур — ялаа цохих юм
ялаа баригч — амьт. - болжморын язгууурын нэг зүйл шувуу, шавж иддэг учраас ашигтай
ялаан цэцэг — урга. - улаан хүрэн хальс бүхий үндэстэй, халбаган хэлбэрт навчтай олон наст өвслөг ургамал, бүхэл өвс нь эмд орно
ялааны хор — а.урга. цайвар толбо бүхий улаан малгайтай нэг зүйл хорт мөөг, үүгээр ялаа хордуулах хор хийдэг; ял хор; б.ялаа устгах, хордуулах нэг зүйлийн хор

Хэлц үг

Батгана суухгүй падан хар
Ялаа суухгүй яндан хар
Зөгий эрээн боловч барс биш
Ялаа эвэртэй боловч үхэр биш
Чи юу мэдэх вэ
Ялаа юу даах вэ
Яваагүй нохой
Ялаа барихгүй
Ялаа мэлхийд муу
Ямаа хамуунд муу
Ялаа туйлавч тоос дэгдээхгүй
Ямаа туйлавч янгирцаг эвдрэхгүй
Ялбага нүдэнд
Ялаа дайсан
Ямаа туйлавч янгиа эвдэхгүй
Ялаа тогловч тоос дэгдэхгүй
Янгирцаг бөгсөнд муу
Ялаа мэсийд муу

Хоршоо үг

ялаа батгана — хос далавчит шавжуудын ерөнхий нэр) ялаа шумуул
ялаа шумуул — хос далавчит, хатгадаг, хатгадаггүй шавжнуудын ерөнхий нэр

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.