үржил

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Үржих үйлийн нэр; өөртэйгээ адил төст биеийг төрүүлж удмаа залгамжлуулан үлдээж оршин тогтох амьд биесийн үзэгдэл. үржил мал (үржиж олшрох мал, үржүүлсэн мал ахуй), үржил сайтай (үржиж олшрохдоо хурдан), үржлийн арга (мал, амьтныг үржүүлж хээлтүүлэх арга), агсан үржил (а.агсан тавьж, хүүгээр арвитгасан мөнгө; б.агсан авсны (зээл авсны) өр шир), бэлгийн үржил (эр, эм бэлгэ нийлж үр тогтох нь), малын үржил (малын үржиж олшрох нь), үржлийн цөөрөм (зуны улиралд үржлийн загас хадгалах цөөрөм), үржил хөгжил хорш
2.
Хөрс шороо, ургамлын шим тэжээл, шүүс

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	үржил
Харьяалахын тийн	үржлийн
Заахын тийн	үржлийг
Өгөх орших тийн	үржилд
Гарахын тийн	үржлээс
Үйлдэхийн тийн	үржлээр
Хамтрахын тийн	үржилтэй
Чиглэхийн тийн	үржил лүү
Олон тоо	үржлүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

үржил сайтай хөрс — шим тэжээл сайтай хөрс
үржил жимс — урга. - мод цэцэглэхгүй, жимс салаа найлзуураас ургадаг, анарын мэт том, өнгө харавтар улаан, амт хүчтэй, чанаж иддэг нэг зүйл жимс

Хоршоо үг

үржил хөгжил — өсөлт дэвжил
өсөлт үржил — өсөн нэмэгдэж, олшрох явдал
үржил хонжлого — үржүүлж олон болгосноос гарах ашиг
үржил шим — шим тэжээл, шим шүүс

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.