Үндсэн хэсэг рүү шилжих

өвдөг

нэр үг/owtəɡ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠡᠪᠦᠳᠦᠭ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    биезүй. Дунд чөмөг, шаант чөмөгний уулзвар үе
  2. 2.
    Өмдний өвдөг орчмын газар
  3. 3.
    Адгуус малын богтос шилбэ хоёрын уулзвар үе
  4. 4.
    Тэмээний өвдөгний дээдэх сахлаг ноос
  5. 5.
    шилжсэн утгаУулын бэлний түгдгэр хэсэг
IIнэр үг
  1. 1.
    анагаах ухаанСормуусны сурвалжийн тослог булчирхай үрэвсэж идээт гөвдрүү гарах өвчин

Англи утга

  • нэр үгknee

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнөвдөг
Харьяалахын тийнөвдгийн
Заахын тийнөвдгийг
Өгөх орших тийнөвдөгд
Гарахын тийнөвдгөөс
Үйлдэхийн тийнөвдгөөр
Хамтрахын тийнөвдөгтэй
Чиглэхийн тийнөвдөг рүү
Олон тооөвдгүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • өвдөгний нүд — өвдөгний тойгийн доод талын бяцхан эмзэг хонхор

  • өвдөгний тойг — дунд чөмөг, шаант хоёрын уулзвар хэсэгт байх бондгор, дүгрэг яс

  • өвдөг тулам — ямар нэгэн зүйл өндрөөрөө дунд чөмөг шаант хоёрын уулзвар хэсэгт хүрэх байдал

  • өвдөгний үе — тойгийн доод этгээдэд байх эмзэг газар

  • өвдгөө шалбалах — өвдөг орчмын арьсаа гэмтээж шалбалах

  • өвдгөөр хатгах — өвдөгний нүдээр хатгаж өвдөх

  • өвдөг шүргэх — өвдөгт хүрэхүйц өндөр

  • өвдөг зэрэгцэн суух — а.өвдгөө нийлүүлэн суух; б.шилж. хүндтэй хүнтэй зэрэгцэн суух

  • өвдөг түших — а.хөлийг нь түших; б.асран тойлох

  • өвдөг бохирох — гуя шилбэ хоёроо нийлүүлж, өвдгөө нугалан суух

  • өвдөг нугалах — а.хуучир. өвдөг нугалж ёс гүйцэтгэх; б.шилж. түр амсхийх

  • өмдөнд өвдөг гарах — хүний дунд чөмөг шаант хоёрын уулзвар үеэр өмд хүлхийх

  • өвдөг элэгдэх — өмд хувцасны өвдөгний тус газар элдэгдэн муудах

  • өвдөг цоорох — өмдний өвдөг нимгэрч урагдах

  • малын өвдөг — адгуус малын богтос шилбэ хоёрын уулзвар, урд хөлийн сөх­рөн нугарах үе

  • өвдөг газар — уулын бэл дэх түгдгэр газар

  • өвдөг гарах — нүд­ний аньсага эсвэл сормуусны ойролцоо идээт гөвдрүү гарах

Хэлц үг

  • эрүү өвдөг нийлэх — өтөлж хөгшрөх

  • өвдөг шороодох — барилдахад өвдөг газар хүрэхийн төдий дийлэгдэх

    Халх долоон хошуу даншиг, арван засгийн наадам, ардын засгийн эхэн үеийн наадамд олон жил барилдаж, өвдөг шороодож үзээгүй бөх билээ (А.Дашням, Өлзийнарангийн өчил).

  • өвдгий нь шороодуулах — барилдаад унагах

    Насан түүнийг барьж авуут ганц хавиран өвдгий нь шороодуулав (Д.Цэдэв, Улаан хамбан зодогт буюу тавын даваа).

  • ↑ өмдгүй байж, өвдөг цоорхойг шоолох

  • ↑ эрүү өвдөг нийлэх

  • Өвдөг цоорхой нь

  • Өмдгүйгээ элэглэнэ

  • Өмдгүй байж

  • Өвдөг цоорхойг шоолно

Зүйр цэцэн үг

  • Өмдгүй байж

  • Өвдөг цоорхойг шоолох

Хоршоо үг

  • өвдөг тохой — гарын бугалга шуутай нийлэх хэсэг болон хөлийн дунд чөмөг, шаант хоёрын уулзвар

  • өвдөг зогдор — тэмээний өвдөг, хүзүү хоолой орчимд ургасан урт үс ноос

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *ebüdüg. Compare Buryat үвдэг (üvdeg), Kalmyk өвдг (övdg), Dongxiang odou.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.