Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

ачаа

нэр үг/ä.t͡ʃʰäː/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠠᠴᠢᠶ᠎ᠠ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Мал хөсөг, машин техникээр зөөх тээш
  2. 2.
    Юм ачсан хөсөг
  3. 3.
    шилжсэн утгаҮүрэг, хариуцлага
IIнэр үг
  1. 1.
    Бөхийн ачих мэхийн нэр

Ойролцоо үг

ачаа үүрэгдараатөвөгдарамтхариуцлагатээш

Англи утга

  • нэр үгburden, load; cargo, goods; luggage; obligation, responsibility

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийначаа
Харьяалахын тийначааны
Заахын тийначааг
Өгөх орших тийначаад
Гарахын тийначаанаас
Үйлдэхийн тийначаагаар
Хамтрахын тийначаатай
Чиглэхийн тийначаа руу
Олон тооачаанууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ачаа ачигч — ачаа, тээшийг машин, тэргэнд тэнцүүлж тохируулан ачдаг хүн

  • ачаа байлах — а.ачааг тэнцүүлж жишиж хүлэх; б.ачаа барааг нягтлан тоолж шалгах

  • ачаа тээвэрлэлт — ачаа тээх

  • ачааны баримт — тээшний батламж бичиг

  • ачааны гааль — тээшнээс авах хураамж

  • ачаа хөдлөх — хөсөг хөдлөх

  • ачаа хөтлөх — ачаатай мал тэмээгээ хөтлөх

  • ачааны вагон — ачаа ачих вагон

  • ачааны машин — ачаа зөөх тэвштэй машин

  • ачаа үүрэх — үүрэг хүлээх

  • гар ачаа — гар оролцон хөлд ачих мэх

  • хөл ачаа — хөлөөр хөлд ачих мэх

Хэлц үг

  • сүүлийн тэмээний ачаа хүнд — юмны төгсгөл шувтарга нь хэцүү, сүүлд оногдсон үүрэг хүнд, хамгийн сүүлд оногдох юмны хувь хэмжээ их байдаг

  • шаранд ишигний ачаа ачих — аливаа зүйлийн тэнцвэргүй байдал

  • ачаалж амжаагүй айл шиг — эмх цэгцгүй

    Гэрт хүн байхгүй болохоор гэр орон маань ачаалж амжаагүй айл шиг л хөл толгойгүй байгаа.

  • ачаатай бух нэмнээтэй үнээг дагах — огт бүтэшгүй зүйл

    Ачаатай бух нэмнээтэй үнээг дагана гэгчээр бүтэшгүй юманд цаг алдаад яах гээ вэ.

  • ↑ шаранд ишигний ачаа ачих

  • Ажил хийх гэж хүн болдог

  • Ачаа тээх гэж мал болдог

  • Алба үзүүр дээрээ хүнд

  • Ачаа сүүлч дээрээ хүнд

  • Архи хэмтэй сайн

  • Ачаа хомтой сайн

  • Ачаа ахадвал унааны зовлон

  • Ааш ахадвал биеийн зовлон

  • Инээд шог ахадвал ажлын саад

  • Ачаа тээш ахадвал замын саад

Зүйр цэцэн үг

  • Ачаанд татлага хэрэгтэй

  • Ажилд дадлага хэрэгтэй

  • Тэн гүй ачаа тэмээ малын зовлон

  • Тэнцвэргүй амраг сэтгэл санааны зовлон

Хоршоо үг

  • ачаа бараа — их хэмжээний тээш

  • ачаа боодол — боож багласан бараа

  • ачаа татлага — бараа тээш болон түүнийг хүлж бөхлөх уяа

  • ачаа тэгнээ — боож, баглаж тэнцүүлсэн ачаа бараа

  • ачаа тээвэр — ачаа барааг тээвэрлэх ажиллагаа

  • ачаа тээш — ачиж тээхээр бэлдсэн зүйл

  • ачаа хош — ачаа тээш

  • ачаа хөсөг — ачиж тээсэн юм

  • ачаа хэрэгсэл — бараа тээш

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *arcïxan, equivalent to ач- (ač-, “to load, to transport”) + -аа (-aa). Compare Mangghuer [Term?] (arqa), Dongxiang achan.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.