Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

дулаан

нэр үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    физик. Бодосын өчүүхэн хэсгүүдийн хөдөлгөөнөөр бий болох илч
  2. 2.
    Үл дааруулах, илч сайтай
  3. 3.
    Цаг агаарын урин байдал
  4. 4.
    шилжсэн утгаНөмөр сайтай, өвөр ээвэр газар
  5. 5.
    шилжсэн утгаСэтгэлд нийцтэй, дотно

Ойролцоо үг

налгарнам гүмпүнхийсэнчимээгүйхалуун бүлээнхалуундулааханбүлээнзөөлөнэелдэгнайртайэвтэй

Англи утга

  • тэмдэг нэрwarm; thermal, muggy, caloric; benign, genial, kindly
  • нэр үгwarmth, heat, sun

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийндулаан
Харьяалахын тийндулааны
Заахын тийндулааныг
Өгөх орших тийндулаанд
Гарахын тийндулаанаас
Үйлдэхийн тийндулаанаар
Хамтрахын тийндулаантай
Чиглэхийн тийндулаан руу
Олон тоодулаанууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • дулаан шилжилт — ажил зарцуулахгүйгээр нэг бие нөгөөдөө дотоод энергиэ шилжүүлэх

  • дулаан шингээлт — нэг грамм бодосын температурыг нэг градус цельсээр нэмэгдүүлэхэд зарцуулах дулаан

  • дулааны илч — ялгарах дулаан

  • дулаан солилцоо — биеийн дотоод энергийг механик ажил хийлгүй өөрчлөх явдал

  • дулааны цахилгаан станц — нүүрсний илчийг ашиглах цахилгаан станц

  • дулаан байшин — дулаан илчээ алдахгүй, сайтар янзалсан байшин

  • дулаан дээл — илч сайтай дээл

  • дулаан орох — урин болох

  • дулаан улирал — хаврын сүүлээс намрын эхэн хүртэлх хугацаа

  • дулаан өвөлжөө — малд нөөлөгтэй, салхи жаваргүй өвөлжөө

  • дулаан хэвтэр — дороос хайрахгүй хэвтэр

  • нүдэнд дулаан хүн — төлөв төвшин, итгэл төрүүлсэн хүн

Хэлц үг

  • Дөрөө нуурын хужир

  • Дулаан сайрын өтөг

  • Дулаан боловч галтай нь сайхан

  • Дургүй боловч инээдтэй нь сайхан

  • Дулаан явбал хожино

  • Дураараа явбал гутна

  • Дургүй боловч үгээ хэлнэ

  • Дулаан боловч галаа түлнэ

  • Хүйтэн үсэрч ирдэг

  • Дулаан гэтэж ирдэг

Хоршоо үг

  • урин дулаан — цаг агаарын аятай, таатай, дулаан байдал

  • нөмөр дулаан — салхи жаврын хүч бага, дулаан

Товчилсон үг

  • ДДДС — Дарханы Дулаан Дамжуулах Сүлжээ

  • ДДС — Дулаан Дамжуулах Сүлжээ

  • ДДТ — Дулаан Дамжуулах Төв

  • ДУХЦ — Дулаан, Ус Хангамжийн Цех

  • ДЯЭ — Дулаан Ялгаруулах Элемент

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.