Үндсэн хэсэг рүү шилжих

дутуу

тэмдэг нэрнэр үгдайвар үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠳᠤᠲᠠᠭᠤ

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Гүйцэд биш, бүрэн биш
  2. 2.
    Зуурам
  3. 3.
    Чанар байдлаар хэвийн хэмжээнд эс хүрэх
  4. 4.
    Товлосон цаг болох хүртэлх хугацаа

Ойролцоо үг

Англи утга

  • тэмдэг нэрinsufficient; incomplete, unfinished; lacking, absent

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийндутуу
Харьяалахын тийндутуугийн
Заахын тийндутууг
Өгөх орших тийндутууд
Гарахын тийндутуугаас
Үйлдэхийн тийндутуугаар
Хамтрахын тийндутуутай
Чиглэхийн тийндутуу руу
Олон тоодутуугууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • дутуу харах — а.халт мөлт харах; б.наагуур харах

  • дутуу тээх — гүйцэд биш тээх

  • дутуу төрсөн хүүхэд — төрөх хугацаанаасаа наана төрсөн хүүхэд

  • дутуу үнэлэх — басамжлан үзэх

  • дутуу хийх — гүйцэд бус хийх, хагас хийх

  • дутуу исэх — исэж гүйцээгүй

  • дутуу шатах — бүрэн бус шатах

  • дутуу болсон мах — шүүрхий мах

  • нойр дутуу — гүйцэд сайн унтаагүй, нойр ханаагүй

  • эрхтэн дутуу — эрхтэн бүрэн бус

  • дутуу бичих — а.гүйцээлгүй орхиж бичих; б.бүрэн бус бичих

  • дутуу зуурам хаях — гүйцээлгүй орхих

  • үзэмжээр дутуу — үзэмжээр бусдын энд хүрэхгүй

  • бяраар дутуу — бяраар хүрэхгүй

  • чадвараар дутуу — чадвараар гүйцэхгүй

  • ажил дуусахад таван өдөр дутуу байна — ажил дуусахад таван өдөр үлдээд байна

Хэлц үг

  • дундыгаа дүүргэж, дутуугаа гүйцээх — хагас дутуу орхисон юмыг бүрэн гүйцэд болгох, гүйцээж хийх

  • дутуу алсан могой шиг — хоёрын хооронд болсон зүйл

    Айвал бүү хий, хийвэл бүү ай гэдэг үг байдаг даа. Дутуу алсан могой шиг болгох байсан юм бол яах гэж анхнаасаа энэ хэргийг сэдсэн юм бэ.

  • ↑ галзуурахад ганц хуруу дутуу

  • Дунд дүүрдэг

  • Дутуу гүйцдэг

  • Дундуур лонхны дуугарах нь хэцүү

  • Дутуу эрдэмтний оргих нь хэцүү

  • Дундуур сав цалгиа

  • Дутуу мэдэгч оргио

  • Дутуу мэдсэн юм

  • Дуулав гэж бүү сана

  • Эмнэг догшин морийг

  • Эмээллэлээ гэж бүү сайрх

  • Илүү хэлснээс

  • Дутуу хэлсэн нь дээр

  • Туурьтал мэдсэн нь яв

  • Дутуу мэдсэн нь яншаа

Зүйр цэцэн үг

  • Дутуу алсан могой шиг

Хоршоо үг

  • дутуу дулимаг — хүчин мөхөс, чанар муутай

  • дутуу дурган — дутуу хагас, зуурам, бүрэн гүйцэд биш

  • дутуу гацуу — а.дутуу гуцуу; б.дутуу дулимаг

  • дутуу гуцуу — хангамж хүрэлцээгүй байдал

  • дутуу дулим — дутуу хагас

  • илүү дутуу — хэрэгтэй хэрэггүй зүйл

  • тахир дутуу — эрэмдэг зэрэмдэг

  • дутуу зуурам — хэдийгээр хийсэн боловч гүйцээгээгүй байдал

  • дутуу турхан — гүйцэд бус, зуурам хагас

Товчилсон үг

  • МТДИ — Монголын Тахир Дутуу Иргэд

  • МТДИБҮХ — Монголын Тахир Дутуу Иргэдийн Байгууллагуудын Үндэсний Холбоо

  • МТДИН — Монголын Тахир Дутуу Иргэдийн Нийгэмлэг

  • МТДИНҮХ — Монголын Тахир Дутуу Иргэдийн Нийгэмлэгүүдийн Үндэсний Холбоо

  • МТДИТЗ — Монголын Тахир Дутуу Иргэдийн Төв Зөвлөл

  • МТДИҮХ — Монголын Тахир Дутуу Иргэдийн Үндэсний Холбоо

  • МТДИХ — Монголын Тахир Дутуу Иргэдийн Холбоо

  • МТДИХХ — Монголын Тахир Дутуу Иргэдийн Хөдөлмөрийн Холбоо

  • МТДЭХ — Монголын Тахир Дутуу Эмэгтэйчүүдийн Холбоо

  • ТДИ — Тахир Дутуу Иргэд

  • ТДИБҮХ — Тахир Дутуу Иргэдийн Байгууллагуудын Үндэсний Холбоо

  • ТДИМССЗҮТ — Тахир Дутуу Иргэдийн Мэргэжлийн Сургалт, Сэргээн Засалтын Үндэсний Төв

Үгийн гарал

дутах (dutax, “to lack”) + -уу (-uu), compare Buryat дутуу (dutuu, “defect”), Kalmyk дуту (dutu).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.