Үндсэн хэсэг рүү шилжих

журам

нэр үг/tʃʊɾam/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠢᠷᠤᠮ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Хууль зүй, хэв суртлыг дагаж тогтсон ёс зарчим
  2. 2.
    Юмны боодол, богц
  3. 3.
    Шударга чигч төвшин
  4. 4.
    Зорилгыг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаанд мөрдөгдөх тодорхой хэв шинжийг бүрдүүлэхэд шаардлагатай, олон дахин давтагддаг үүргүүдийг тогтоож, тэдгээрийг хооронд нь уялдуулсан эрх зүйн баримт бичиг
IIнэр үг
  1. 1.
    Шугам, ором зураас
  2. 2.
    Орны урт нарийн гудас
IIIнэр үг
  1. 1.
    хуучирсанХэрэг шийтгэх их яам.

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгorder, routine, principle, rules, system, procedure, form

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнжурам
Харьяалахын тийнжурмын
Заахын тийнжурмыг
Өгөх орших тийнжурамд
Гарахын тийнжурмаас
Үйлдэхийн тийнжурмаар
Хамтрахын тийнжурамтай
Чиглэхийн тийнжурам руу
Олон тоожурмууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • журам алдах — сахилга алдах

  • журам болгох — мөрдлөг болгох

  • журам гажих — журам зөрчигдөх

  • журам гүйцэтгэх — тогтсон ёс жаягийг дагаж гүйцэтгэх

  • журам дагах — дэг ёсыг дагах

  • журам зөрчих — журмаас гадуур үйл хийх

  • журам сахих — хууль ёсыг дагах

  • журам тогтоох — дэг ёс тогтоох

  • журам эвдэх — тогтсон дэг ёсыг эвдэх

  • журмын нөхөр — анд найз

  • албан журам — төр захиргаанаас тогтоосон журам

  • дотоод журам — байгууллагын үйл ажиллагаанд мөрдөх тусгай дүрэм ёс

  • найрамдлын журмаар — найрамдлын ёсоор

  • нийгэм журам — хуучир. - эв хамт ёс, социализм

  • нэгдсэн журам — ерөнхий журам

  • тогтсон журам — хэвшсэн журам

  • шударга журам — үнэнхүү бат ёс

  • эвийн журам — эвийн ёс

  • журмын хашаа — замын хөдөлгөөний хууль, дүрэм зөрчсөн жолоочийг баалж, тээврийн хэрэгслийг нь албадан саатуулдаг хашаа

  • журам бөс — боодол бөс

  • журам даавуу — бүтэн даавуу

  • журам цаас — багц цаас

  • шударга журам медаль — гэнэтийн осол аюулаас улс, олон нийтийн хөрөнгө, хүний амь биеийг аврах хэрэгт онцгой гавьяа байгуулсан иргэдийг шагнах тэмдэг

  • аяны журам — аяны маршрут

  • голын журам — голын голдрил

  • дэвтрийн журам — дэвтрийн шугам

  • журамтай цаас — шугамтай цаас

  • ширмэл журам — ширмэл гудас

  • эсгий журам — эсгий гудас

Хэлц үг

  • Ёс сөрвөл доройтдог

  • Журам дагавал дэгжирдэг

  • Ёс сөргөвөл мөхөх

  • Журам дагавал дэгжих

  • Журам ёс ярина гээд зусар яривал шившигтэй

  • Зузаан янаг явна гээд зуурам салбал шившигтэй

  • Золбин үг мянга боловч

  • Журам ёсонд тусгүй

  • Зориг байвал жаргал ойр

  • Журам байвал нөхөр ойр

  • Зуд нэг жилийнх

  • Журам мянган жилийнх

  • Зургийн зул мянга боловч

  • Зузаан харанхуйг арилгаж чадахгүй

  • Золгүй үг түмэн боловч

  • Журам ёсыг тодруулж чадахгүй

Хоршоо үг

  • ааль журам — авир ёс, авир байдал

  • горим журам — дэг ёс

  • дүрэм журам — албан ёсны журам

  • дэг журам — сахилга бат, тогтсон мөрдлөг

  • ёс журам — тогтсон заншил, дэглэм, зарчим

  • заншил журам — хэвшиж тогтсон журам

  • сахилга журам — сахиж мөрдвөл зохих дэг

  • суртал журам — хэвшин тогтсон ёс дүрэм

  • тангараг журам — ам өчиг, андгайгаар батажсан журам

  • хэв журам — сахилга батыг хадгалах тогтолцоо

  • цэгц журам — гуйвашгүй бат журам

  • чиг журам — ариун зорилгоо болгосон журам

  • эмх журам — а.юмны эмх замбараа, эмх цэгц; б.үйл ажиллагааны тогтсон ёс дүрэм

  • журам горим — дэг ёс

  • журам ёс — тогтсон ёс

Товчилсон үг

  • ДЖСХБЗ — Дэг Журам, Сахилга, Хариуцлагыг Бэхжүүлэх Зөвлөл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.