Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

мэдээ

нэр үг/me.teː/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Сонсгон мэдэгдэх үг сураг
IIнэр үг
  1. 1.
    Мэдрэл ухаан
IIIнэр үг
  1. 1.
    Захиран дарангуйлах эрх чадал
IVнэр үг
  1. 1.
    хуучирсанЧөлөө

Ойролцоо үг

мэдээлэлтайланилтгэлсурвалжлагадуулгах сонин

Англи утга

  • нэр үгmessage; information; news; consciousness; sensation

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнмэдээ
Харьяалахын тийнмэдээнийW
Заахын тийнмэдээгW
Өгөх орших тийнмэдээндW
Гарахын тийнмэдээнээсW
Үйлдэхийн тийнмэдээгээрW
Хамтрахын тийнмэдээтэйW
Чиглэхийн тийнмэдээ рүү
Олон тоомэдээнүүдW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • мэдээ авах — ямар нэгэн зүйлийн талаар сураг чимээ сонсох

  • мэдээ гаргах — сураг гаргах

  • мэдээ залгуулах — сураг чимээ өгөх

  • мэдээ өгөх — а.сураг чимээ сонсгох; б.зарлиг заавар өгөх, дамжуулах; в.нийгэмд болж буй үйл явдлын тухай хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлд мэдээлэл бичиж өгөх

  • мэдээ хүргэх — сураг дуулгах, дамжуулах

  • лавтай мэдээ — бат­тай, бодот эх сурвалжаас авсан зүйл

  • хэвлэлийн мэдээ — хэвлэлийн газраас нийтлэн зарласан зүйл

  • хар мэдээ — таагүй сураг

  • хэл мэдээ авалцах — сураг чимээ авалцах

  • мэдээ алдах — мэдрэх чадвараа алдах

  • мэдээ орох — а.бие эрхтний үйл ажиллагаа сэргэх; б.ухаан орох

  • мэдээ ихтэй — эрх мэдэл ихтэй

Хэлц үг

  • мэдээ сэхээгүй болох — а.ихэд согтох; б.ямар нэг хэрэг явдалд хэт их шунамхайран зүтгэх

  • мэдээгээ алдаж, мэнэнгийн талд төөрөх — согтох

    Найрнаас гараад морины уяан дээрээс л, мэдээгээ алдаж, мэнэнгийн талд төөрсөн байсан.

  • мэдээтэй байх — анхаарал болгоомжтой байх

    Их хүйтэрч, цас орох шинжтэй байгаа тул малаа ойрхон хариулж мэдээтэй байгаарай.

Зүйр цэцэн үг

  • Мэдээгээ алдаж

  • Мэнэнгийн талд төөрөх

Хоршоо үг

  • мэдээ баримт — тухайн зүйлтэй холбогдох бичиг, бусад хэрэглэгдэхүүн

  • мэдээ занги — шинэ сураг чимээ

  • мэдээ чимээ — сураг ажиг

  • хэл мэдээ — хэл сураг

  • ухаан мэдээ — хүний биеийн уураг тархи болон бусад эд эрхтний эрүүл үйл ажиллагаа

  • мэдээ сэлээ — ажлаас чөлөөлөх халаа сэлээ

Үгийн гарал

Morphologically мэд- (med-, “to know”) + -ээ (-ee), but potentially older than (narrowly defined) Mongolic itself, see Manchu ᠮᡝᡩᡝᡤᡝ (medege). Cognate with Buryat мэдээ (medee), Kalmyk медән (medän). Compare also Tuvan медээ (medee).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.