нөлөө

нэр үг/noɮo/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠨᠥᠯᠦᠭᠡ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Галын нөлийн илч

IIнэр үг

1.
анагаах ухаанБулчин агшиж, хөдөлж чадахаа болих нэгэн төрлийн саа; гараг өвчин

IIIнэр үг

1.
Толинд туссан дүрс этгээд, гаж харагдах нь

IVнэр үг

1.
Ямар нэгэн этгээдийн нөгөөд үзүүлэх эрхшээл, уршиг

нэр үг

1.
олон хүний дотор үүсч буй сэтгэл хөдлөл, хандлагыг илэрхийлэх харилцаа
2.
хийсэн зүйлийн үр нөлөө

Ойролцоо үг

халдвар хүч нөлөө засаглалыг атгах тусгал засаглах сэргээш

Англи утга

нэр үгinfluence; heat, warmth (of a fire); paralysis, palsy; distortion (of a mirror)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	нөлөө
Харьяалахын тийн	нөлөөний
Заахын тийн	нөлөөг
Өгөх орших тийн	нөлөөд
Гарахын тийн	нөлөөнөөс
Үйлдэхийн тийн	нөлөөгөөр
Хамтрахын тийн	нөлөөтэй
Чиглэхийн тийн	нөлөө рүү
Олон тоо	нөлөөнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

нөлөө зүг бүр түгэх — галын илч зүг бүрт тархан халаах
нөлөө дайрах — нөлөө өвчтэй болох
нөлөөтэй толь — туссан дүрсээ гаж буруу харагдуулдаг толь
нөлөөнд автагдах — бусдын сүр хүч, эрх мэдэлд захирагдан дагах
нөлөө үзүүлэх — ямар нэгэн зүйлийн тухай бодлыг нь өөрчлөх
нөлөө ихтэй — бусдыг өөрийн үгээр болгох чадвар ихтэй
муу нөлөө — бусдад үзүүлэх муу уршиг
сайн нөлөө — бусдад үзүүлэх сайн үлгэр

Хэлц үг

Нөлөө ихтийн хормой бага
Нөмөр газрын салхи бага

Зүйр цэцэн үг

Нөлөө ихтийн хормой бага
Нөмөр газрын салхи бага

Хоршоо үг

илч нөлөө — галын дөлний илч
нөлөө тусгал — ямар нэгэн зүйлийн бусдад үзүүлэх чадал
ач нөлөө — тус дэм, үлгэр дууриал
нэр нөлөө — нэр хүндтэй, бусдад нөлөөлж чадахуйц
үр нөлөө — хэрэг явдлаас гарах үр дүн, үр дагавар

Үгийн гарал

Compare Buryat нүлөө (nülöö, “influence”), Daur nulee (“spark, influence”) (rare), Even нулун (nulun, “flame, warmth, steam, air”). As if from нөл- (nöl-, “to whirl due to wind”) + -өө(н) (-öö(n)).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.