халдвар

нэр үг[χɑɮt.w̜ɜr]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Өвчний бусдад дамжиж халдах нь
2.
Бусдад тусах нөлөө
3.
олон хүний дотор үүсч буй сэтгэл хөдлөл, хандлагыг илэрхийлэх харилцаа

Ойролцоо үг

нөлөө

Англи утга

нэр үгinfection, contagion, contamination

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	халдвар
Харьяалахын тийн	халдварын
Заахын тийн	халдварыг
Өгөх орших тийн	халдварт
Гарахын тийн	халдвараас
Үйлдэхийн тийн	халдвараар
Хамтрахын тийн	халдвартай
Чиглэхийн тийн	халдвар луу
Олон тоо	халдварууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

өвчний халдвар — хүн, амьтны биед өвчний нян орж үржих нь
шарын халдвар — шар өвчин халдах нь
тахлын халдвар — тахал өвчин халдах нь
халдвар судлах баг — эрүүл ахуй, халдвар судлалын төхөөрөмж бүхий автомашин эзэмшиж хээрийн нөхцөлд ажилладаг мэргэжлийн хамт олон
суртлын халдвар — үзэл суртлын нөлөө
шашны халдвар — шашны нөлөө

Товчилсон үг

АЦХСС — Ариун Цэвэр, Халдвар Судлалын Станц
УЭАХНСИ — Улсын Эрүүл Ахуй, Халдвар, Нян Судлалын Институт
ХСТ — Халдвар Судлалын Төв
ХСҮТ — Халдвар Судлалын Үндэсний Төв
ЭАХНСҮТ — Эрүүл Ахуй, Халдвар, Нян Судлалын Үндэсний Төв
ЭАХС — Эрүүл Ахуй, Халдвар Судлал
ЭАХСС — Эрүүл Ахуй, Халдвар Судлалын Станц
ЭАХСУИ — Эрүүл Ахуй, Халдвар Судлалын Улсын Институт
ЭАХСХА — Эрүүл Ахуй, Халдвар Судлалын Хяналтын Алба
ЭАХСХГ — Эрүүл Ахуй, Халдвар Судлалын Хяналтын Газар

Үгийн гарал

By surface analysis, халд- (xald-, “to infect, to assault, to encroach upon”) + -вар (-var).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.