саарал

тэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр

1.
Үл мэдэг үнсэн цэнхэр, хар туяатай зэвхий цагаан өнгө
2.
Мал адгуусны зэгэл зүс
3.
шилжсэн утгаЧанар тааруу, муухан.

IIтэмдэг нэр

1.
Хурд саарах байдал.

IIIтэмдэг нэр

1.
шилжсэн утгацээрлэсэнЧонын цээр нэр

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	саарал
Харьяалахын тийн	саарлын
Заахын тийн	саарлыг
Өгөх орших тийн	сааралд
Гарахын тийн	саарлаас
Үйлдэхийн тийн	саарлаар
Хамтрахын тийн	сааралтай
Чиглэхийн тийн	саарал луу
Олон тоо	саарлууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

бор саарал — а.хар цагаан хольцолдсон зэвхий өнгө; б.адууны харавтар сортой цайвар зүсэм
зэвхий саарал — а.онгож гандсан мэт өнгөгүй байдал; б.адууны гялбаагүй бор саарал зүсэм
зэгэл саарал — үнсэн саарал
орог саарал — өнгө будаг жигд бус, алаг халтар
үнсэн саарал — зэвхий саарал, үнсний өнгө шиг өнгө
хар саарал — цагаантай хольцолдсон хар
саарал юм — цайвар хар өнгөтэй зүйл
саарал цагаан элэгт — амьт. - цайвар цагаан өнгийн сар шувуу
саарал морь — үнсэн зүстэй морь
дэлт саарал — дэлт чоно
саарал нохой — чонын цээр нэр

Хэлц үг

Саарал илжиг сайндаа жороолохгүй
Сандрахдаа жороолж байна
Саарал мориноосоо салбал талын дунд
Сал онгоцноосоо салбал далайн дунд
Саарал морины нэр солигдохгүй
Шар алтны өнгө хувирахгүй
Саарал морь сайндаа биш даариндаа
Сагсуу хүн оргио
Саарал илжиг цогио
Сайн хүн санаагаараа
Саарал морь явдлаараа
Сайн эр зарганд унана
Саарал морь шаварт унана
Сайн юмны зүг
Саарал илжиг шиг хашин
Сая хүн маханд орвол
Саарал илжгээ алж иднэ

Зүйр цэцэн үг

Саарал морины зүс солигддоггүй
Шар алтны өнгө хувирдаггүй

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.