Үндсэн хэсэг рүү шилжих

сагах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Шингэн зүйл исэж гутсанаас хөөрч сагсайх, савнаасаа хальж асгарах
  2. 2.
    шилжсэн утгаИдэж уусан зүйл огшин буцаж гарах гэж буй мэт болох
  3. 3.
    шилжсэн утгаСэтгэл хөөрч сагсуурах
  4. 4.
    шилжсэн утгаЗан ааш эвдрэх, давлиун зан гаргах

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)сагах
Одоо ирээдүй цаг (-на)сагна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)сагалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)сагав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)сагажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)сагсан
Хэвшсэн нэр (-даг)сагадаг
Холбох нөхцөл (-ж)сагаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)сагаад
Болзох нөхцөл (-вал)сагавал
Хүсэх (-маар)сагамаар
Захирах (-аарай)сагаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)сагахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • тараг сагах — тараг исэж савнаасаа халих

  • гурил сагах — гурил ихэд исэж хөөх

  • хөөс сагах — хөөс асгарах

  • хужир сагах — а.хужир бурзайн ургах; б.хужиртай усны ширгэх, нойтон юм хатах үед хужир гарч ирэх; в.юманд хужир наалдах

  • исэж сагах — а.тараг зэргийн исэж сагсайх; б.шилж. ямар нэгэн зүйл ихэд хуралдан бөөгнөрөх

  • уусан айраг сагах — айраг их ууснаас амаар буцаж гарах шахах

  • дотор сагах — а.сэтгэл хөөрч догдлох; б.яарч адган бачимдах

  • архиндаа сагах — архи ууснаас сэтгэл хөөрч агсамнах

  • хоолонд сагах — элбэг хангалуун байснаас зан ааш эвдрэх

  • амьдралд сагах — жаргалдаа ташуурах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.