Үндсэн хэсэг рүү шилжих

тайлах

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Уясан, зангилсан, сүлжсэн зүйлийг алдруулах, сул болгох
  2. 2.
    Өмссөн хувцас хунарыг биеэсээ салгах
  3. 3.
    Чөдөр, тушаа, гав, гинж зэргээс салгах, суллах
  4. 4.
    Цоож, оньс мэтийг сул болгох
  5. 5.
    Юмны утга учир, тайллыг ухаж мэдэх ба зааж таниулах
  6. 6.
    Мэдлэгтэй болгох
  7. 7.
    Сэтгэлийн хүлээс алдарч тайтгарах, амаржих
  8. 8.
    Удтал хүлээсний эцэст хүссэн зүйл болох
  9. 9.
    Биеийн хордлого, хямралыг арилгах
  10. 10.
    хуучирсанОногдсон албанаас хэлтрүүлэх, чөлөөтэй болгох

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)тайлах
Одоо ирээдүй цаг (-на)тайлна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)тайллаа
Өнгөрсөн цаг (-в)тайлав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)тайлжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)тайлсан
Хэвшсэн нэр (-даг)тайлдаг
Холбох нөхцөл (-ж)тайлж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)тайлаад
Болзох нөхцөл (-вал)тайлбал
Хүсэх (-маар)тайлмаар
Захирах (-аарай)тайлаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)тайлахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • гэзэг тайлах — сүлжсэн боосон гэзэг задлах

  • уяа тайлах — зангидсан уяаг задлах

  • бүс тайлах — зүүсэн бүсээ задлах, бүсээ авах

  • дээл тайлах — өмссөн дээлнээсээ салах

  • тушаа тайлах — тушаанаас суллах

  • чөдөр тайлах — чөдрөөс суллах

  • түгжээ тайлах — түгжээ онгойлгох, түгжээ мултлах

  • хаалганы оньс тайлах — хаалганы оньс мултлах, салгах

  • үг тайлах — үгийн утгыг олох

  • тайлж унших — тухайн зүйлийн утга учрыг ойлгож унших

  • зүүд тайлах — зүүдний тайлал хийх

  • нууцыг тайлах — тухайн нууц зүйлийн учир шалтгааныг нь илрүүлэх

  • оньсого тайлах — оньсого таах, оньсогоны хариуг олох

  • утгыг тайлах — үг, бичиг зохиолын утга санааг дэлгэрүүлэн заах

  • учрыг тайлах — учрыг нь олох

  • бичиг үсэгт тайлах — бичиг үсэгтэй болгох, уншдаг бичдэг болгох

  • гомдлоо тайлах — гомдсон сэтгэлээ уудлан тайвшрах

  • уй гашуу тайлах — уй гашуугаа мартаж сэтгэл тайвшрах

  • гашуудал тайлах — гашуудах хугацааг дуусгаж, ёс гүйцэтгэх

  • ган тайлах — олон хоног хургүй байж хуурайшсаны эцэст хур бороо орох

  • хор тайлах — хорт бодосын хөнөөлийг арилгах

  • мангар тайлах — шараа тайлах

  • шараа тайлах — уусан архиныхаа хорыг гаргах

  • өртөөний албанаас тайлах — өртөөний албанаас чөлөөлөгдөх

  • цэргийн албанаас тайлах — цэргийн албанаас мултрах

Хэлц үг

  • зодог тайлах — барилдахаа бүрмөсөн болих

  • нүд тайлах — алс газар явж ихийг үзэх, амьдралын туршлага суух

  • ↑зодог тайлах

  • ↑ ус үзээгүй гутал тайлах

  • ↑ юм үзэж нүд тайлах

Зүйр цэцэн үг

  • Ус үзээгүй гутал тайлах

  • Уул үзээгүй хормой шуух

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.