Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

тэмцэл

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Тэмцэх үйлийн нэр, тэмцэх явдал
  2. 2.
    хоёр эсрэг бүлгүүдийн хоорондох нээлттэй сөргөлдөөн (эсвэл хувь хүмүүс)

Ойролцоо үг

байлдаанмөргөлдөөндайн дажинтулаанөдөөн хатгалгаөрсөлдөөнтэмцээндайнурлагийн үзлэгуралдаанэргүүлэгтэй газарборгиоусны эргүүлэгсөргөлдөөнзөрчилзодоон

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнтэмцэл
Харьяалахын тийнтэмцлийн
Заахын тийнтэмцлийг
Өгөх орших тийнтэмцэлд
Гарахын тийнтэмцлээс
Үйлдэхийн тийнтэмцлээр
Хамтрахын тийнтэмцэлтэй
Чиглэхийн тийнтэмцэл лүү
Олон тоотэмцлүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • тэмцэл хийх — хүч чадлаа үзэн тулалдах, өрсөлдөх, сөргөлдөх

  • тэмцэл явуулах — тэмцэл хийх

  • тэмцэл хариулах — а.цохилтод хариу өгөх; б.хуучир. маргалдагч, сөргөлдөгчдөөсөө татгалзах

  • тэмцлийн шүтээн — тэмцлийн зорилго

  • тэмцлийн ухаан — а.тэмцэл явуулах арга ухаан; б.байлдах арга ухаан, байлдах урлаг

  • амьдралын төлөө тэмцэл — аж төрөхөөр чармайн зүтгэх

  • олон түмний тэмцэл — олон түмний эсэргүүцэл, үзэл бодлоо илэрхийлсэн бослого хөдөлгөөн

  • үзэл суртлын тэмцэл — үзэл суртлын номлол, өрсөлдөөн

  • зэвсэгт тэмцэл — зэвсэг ашиглах тэмцэл

  • сонгуулийн өмнөх тэмцэл — сонгуулийн өмнөх өрсөлдөөн

  • ширүүн тэмцэл — хүчтэй тэмцэл

Хэлц үг

  • Тэмцэл дотроос баатар төрөх

  • Тэнэг дотроос цэцэн гарах

Зүйр цэцэн үг

  • Тэмцэл дотроос баатар төрөх

  • Тэнэг дотроос цэцэн гарах

Хоршоо үг

  • атаа тэмцэл — бусдын давуу байдалд мөчөөрхсөн өрсөлдөөн

  • тэмцэл хөдөлгөөн — ямар нэг үзэл бодол, үйл хэргийн төлөө нигмийн тодорхой санал зорилго бүхий хүмүүс хамтран зүтгэх нь

  • байлдаан тэмцэл — амь өрссөн зэвсэгт тулаан

  • мөргөлдөөн тэмцэл — сөргөлдөөн, эмх замбараагүй байдал

  • хэрүүл тэмцэл — маргалдаан, үймээн шуугиан

  • хямрал тэмцэл — харилцан ойлголцохгүй зөрчилдөн тэмцэх явдал, зөрчилдөөн

  • эвдрэл тэмцэл — улс орон, хүн зон эв найрамдалгүй болж хагаран бутарсан байдал

  • тэмцэл довтлол — зорилгодоо хүрэхээр тууштай давших нь

  • тэмцэл зөрөлдөөн — үл ойлголцсон байдал, сөргөлдөөн

  • тэмцэл самуурал — эмх замбараагүй байдал, эх толгойгүй байдал

  • тэмцэл самуун — а.сөргөлдөөн, зөрчил; б.дайн дажин

  • зарга тэмцэл — ямар нэг үйл хэргийн төлөө заргалдан тэмцэх нь

  • зөрчил тэмцэл — үзэл бодол, үйл хэргээ хамгаалан тэмцэх явдал

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.