Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хурим

нэр үг/xʊrʲəm/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠤᠷᠢᠮ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Олноороо цуглан хийх найр наадам
  2. 2.
    Ураг барилдах ёслолын найр
  3. 3.
    Дайллагын хурим
  4. 4.
    хуучирсанХурал хуй.

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгwedding; celebration, festival; banquet, feast

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхурим
Харьяалахын тийнхуримын
Заахын тийнхуримыг
Өгөх орших тийнхуримд
Гарахын тийнхуримаас
Үйлдэхийн тийнхуримаар
Хамтрахын тийнхуримтай
Чиглэхийн тийнхурим руу
Олон тоохуримууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • гэрийн хурим — шинэ гэр барьсны найр

  • хүүхдийн хурим — үр хүүхэдтэй болсны найр

  • хурим болох — хурим хийх

  • хурим той — гэрлэх ёслол

  • хурим хийх — а.ураг барилдах найр ёслол явуулах; б.найрлах

  • хуримын дуу — хурим найр дээр дуулдаг төв ёсны дуу

  • хуримын зар — хуримын тов

  • хуримын идээ — хурим найрын зоог

  • хуримын ёс — хуримын зан үйл

  • хуримын ерөөл — хуримлагчдын ирээдүйн сайн сайхныг зөгнөн хэлсэн үг

  • хуримын хувцас — гэрлэх үедээ өмсөх ёслолын хувцас

  • хуримын хэлмэр — хуримын зан үйлд холбогдсон ерөөж магтах аялга бүхий дуун маргааны хэлбэрээр хэлэгддэг шүлэглэл

  • хуримын хэлмэрч — хуримын хэлмэрийг хэлдэг хүн

  • гэрлэх хурим — эр эм бололцохын хурим

  • нөгцсөний хурим — нас барагсдыг оршуулсны дараах дайллага

Хэлц үг

  • Хоол харам бол нөхөд хол

  • Хурим гэвэл дүрэм ёстой

  • Хот болбол дөрвөн их хайстай

  • Хурим болбол төрийн их ёстой

  • Хувцасны дээд хуяг байтал

  • Хурим найрны дотор өмсөх ёсгүй

  • Амтатны дээд давс байтал

  • Дангаар идээнд хэрэглэх ёсгүй

  • Хувцасны сайн хуяг боловч

  • Хурим найранд өмсдөггүй

  • Үгийн эрхэм тангараг боловч

  • Өглөө үдэшгүй хэлдэггүй

  • Худгийн шандыг лай дагана

  • Хурим найрыг чөтгөр дагана

  • Хурдан гэж бүү давхи

  • Хурим гэж бүү яар (цалгард)

  • Хурим дээр бүү тэвд

  • Хураалга дээр тэвд

  • Хурим хийв гэж хүүхэддээ хоол өгөлгүй битгий бай

  • Хур оров гэж адуугаа услалгүй битгий бай

  • Хурим хурим гэвэл

  • Хувхай толгой өнхөрнө

Зүйр цэцэн үг

  • Дуутай тэнгэр хургүй

  • Цуутай хүүхэн хуримгүй

  • Хурим хийлээ гэж хүүдэддээ хоол өгөлгүй битгий бай

  • Хур орлоо гэж адуугаа услалгүй битгий бай

  • Хурим гэвэл хувхай толгой өнхөрнө

Хоршоо үг

  • баяр хурим — наадам цэнгэл

  • хурим/хурим найр — ураг барилдсаны ёслолын дайллага, цайллага

  • хурим хуй — ургийн хурим

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *kurïm, equivalent to *kurï- (“to gather”) + -м (-m). Compare Dongxiang ghurun.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.