хэц

нэр үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Хоёр шонг холбож, газраас хөндий тогтоосон зэл
2.
Цацар майхныг тэлж, тал тал тийш татдаг нарийн оосор

IIнэр үг

1.
Газар нутгийн хөвөө хязгаар, хил зааг

IIIтэмдэг нэр

1.
Уул нуруу, хад асганы цавчим өндөр, огцом налуу газар

IVнэр үг

1.
Загасны өөш тор, төлийн хөгнө зэргийг хумих татлага.

Vнэр үг

1.
бөө мөргөлБөө нарын хэрэглэдэг бүрээстэй тал хэнгэрэг

VIнэр үг

1.
Аливаа үйл хэргийн эв зүйн зохицол, тохирол
2.
VII нэрУраг төрлийн холбоо сүлбээ
3.
VIIIтэмУргамлын хэвтээ юмуу мөлхөө иштэй нь

Ойролцоо үг

олс оосор уяа дээс

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хэц
Харьяалахын тийн	хэцийн
Заахын тийн	хэцийг
Өгөх орших тийн	хэцэд
Гарахын тийн	хэцээс
Үйлдэхийн тийн	хэцээр
Хамтрахын тийн	хэцтэй
Чиглэхийн тийн	хэц рүү
Олон тоо	хэцүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хэц татах — хоёр модны хооронд олс дээсээр цэрэв, зэл татах
морины хэц уяа — өндөр хоёр модны хооронд морь уяхаар татсан урт сур, олс
юм өлгөх хэц — угаасан хувцас зэргийг дэлгэж тохон хатаах зүйл
майхны хэц — майхныг тал тал тийш тэлж татах нарийн оосор
хэц хязгаар — хилийн зааг
хил хэц газар нутаглах — хилийн хязгаарт суух
уулын хэц — уулын цавчим өндөр хэсэг
хэц газар — өндөрлөг газар
бөөгийн хэц — бөөгийн тал хэнгэрэг
хэц хэлхээ нийлэх — ямарваа үйл хэргийн эв зүй зохицон тохирох
хэц нь бүтэн айл — ураг садан нь хотлоороо энх мэнд айл
хэц нь тасрах — ургийн холбоо арилж, үгүй болох
хэц өвс — хэвтээ, мөлхөө иштэй өвс
хэц цэцэг — хэвтээ, мөлхөө иштэй цэцэг

Хоршоо үг

хэц хэлхээ — нэг төрлийн бодос юмны нөгөөтэйгөө тохирох харилцаа
хэц холбоо — ураг садны холбоо, харьцаа

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.